Најмоќниот компјутерски систем што го добила Грција беше свечено претставен во Лаврио. Пристапот за првите корисници е најавен за декември, преку повици и оценување на проектите.
Во поранешна електроцентрала во Лаврио, Грција постави инфраструктура за научни пресметки, обработка на огромни количества податоци и развој на вештачка интелигенција. Националниот суперкомпјутер „Дедал“ беше свечено отворен на 19 октомври (вчера), во присуство на премиерот Кирјакос Мицотакис. Системот има измерени перформанси од 85,69 петафлопси, потврдува официјалната објава на грчкиот премиер.
За Македонија, оваа инвестиција има и непосредна врска. Европското заедничко претпријатие за суперкомпјутери EuroHPC ја наведува земјата како членка на конзорциумот „Дедал“, заедно со Грција, Кипар и Црна Гора. Тоа отвора релевантно прашање за домашните универзитети и компании: како да конкурираат за користење на неговата пресметковна моќ?
ШТО МОЖЕ ДА ПРАВИ „ДЕДАЛ“?
Суперкомпјутерот е наменет за задачи што бараат истовремена работа на голем број процесори. Измерените 85,69 петафлопси одговараат на приближно 85,69 милиони милијарди операции со подвижна запирка во секунда. Тоа е мерка за пресметковните перформанси, а брзината на конкретна задача зависи и од софтверот и од видот на пресметките.
Според EuroHPC, меѓу предвидените области на примена се медицината, метеорологијата, анализата на големи податоци и паметните транспортни системи. „Дедал“ ќе биде поврзан и со „Фарос“, грчката инфраструктура за поддршка на развојот на вештачката интелигенција. Ова се планирани примени, а не веќе постигнати медицински или научни резултати. Со системот ќе управува грчката Национална инфраструктура за истражување и технологија, ГРНЕТ.
ВО ДЕКЕМВРИ СЕ НАЈАВЕНИ ПРВИТЕ УСЛУГИ
Свеченото отворање не значи дека системот веќе прима корисници во редовна работа. ЕРТ во текст објавен вчера наведува дека пристапот ќе почне постепено во декември, по завршувањето на техничкото конфигурирање.
Предвидени корисници се универзитети, истражувачки центри, новоосновани и мали и средни компании, индустријата и јавниот сектор. Пристапот ќе се организира преку повици на ГРНЕТ и EuroHPC, а каде што е предвидено, и преку „Фарос“. Проектите ќе се оценуваат според научната или технолошката вредност, пресметковните потреби и расположливите ресурси. Точните услови и рокови треба да бидат објавени со почетокот на редовната работа.
МОЖАТ ЛИ ДА КОНКУРИРААТ МАКЕДОНСКИ ИСТРАЖУВАЧИ?
Македонија е наведена меѓу земјите чии организации ги исполнуваат општите географски услови за пристап до европскиот дел од ресурсите на EuroHPC. Правилата опфаќаат истражувачи од универзитети, истражувачки институти, јавни установи и индустријата.
Тоа значи дека постои основа за поднесување предлози според соодветните повици. Членството во конзорциумот, сепак, не е автоматски доделен пристап за секоја домашна организација. За конкретно користење на „Дедал“ ќе бидат меродавни објавените услови, оценувањето и одобрениот пресметковен капацитет. Во проверените објави нема потврда дека конкретна македонска компанија веќе добила термин за работа на системот.

