Skip to content
За само дваесетина минути, хакери успеале да извлечат околу 6,3 милијарди долари во криптовалути од најголемата светска криптоберза „Бајненс“ (Binance), во напад што се смета за најголемата позната кражба на дигитални средства во историјата. Две водечки компании за анализа на блокчејн-трансакции тврдат дека зад операцијата најверојатно стојат елитни севернокорејски хакери, кои со години се поврзуваат со кражби на криптовалути и финансирање на режимот во Пјонгјанг.
Нападот, извршен на 29 октомври, ја надмина за повеќе од четири пати претходната рекордна кражба од 1,5 милијарди долари од криптоберзата „Бајбит“ (Bybit) во 2025 година.
Според анализите на TRM Labs и Chainalysis, постојат силни показатели дека зад нападот стои хакерската група „Лазарус“, позната и како TraderTraitor, која американските власти ја поврзуваат со севернокорејската држава.
Сепак, идентитетот на напаѓачите сè уште не е официјално потврден од „Бајненс“ или од органите за спроведување на законот.
Северна Кореја нема слободен интернет, но има елитна хакерска армија
Северна Кореја е една од најизолираните држави во светот, каде што огромното мнозинство граѓани нема пристап до глобалниот интернет. Но, додека обичните жители живеат со строги ограничувања, државата со години вложува во развој на специјализирани единици за сајбероперации.
Според западните разузнавачки служби и експертите за сајбербезбедност, севернокорејските власти регрутираат особено талентирани студенти по математика, информатика и инженерство, кои потоа се обучуваат за сложени компјутерски операции.
Дел од тие активности, според истражувањата, се организираат и надвор од Северна Кореја, вклучително и преку инфраструктура во Кина.
Најпознатата група е „Лазарус“, која со години се појавува во извештаите за големи меѓународни сајбернапади.
Нејзината цел, според американските власти, не е само прибирање информации, туку и обезбедување финансиски средства преку кражба на дигитален имот.
Пјонгјанг ги отфрла обвинувањата дека државата стои зад ваквите операции.
Од холивудски студија до милијарди во криптовалути
Еден од првите напади што го привлече светското внимание се случи во 2014 година, кога хакери упаднаа во системите на филмското студио „Сони пикчерс“.
Нападот следуваше по снимањето на филмот „The Interview“, комедија во која се прикажува заговор за убиство на севернокорејскиот лидер Ким Џонг Ун.
Тогаш беа објавени илјадници интерни електронски пораки и доверливи информации од компанијата.
Подоцна хакерските операции поврзувани со Северна Кореја сè повеќе се насочуваа кон финансиски институции и криптовалути.
Во 2022 година севернокорејски хакери беа обвинети за кражба на криптовалути вредни околу 620 милиони долари.
Во февруари 2025 година следуваше нападот врз „Бајбит“, при што беа украдени околу 1,5 милијарди долари.
Американското Федерално истражно биро (ФБИ) тогаш ја посочи Северна Кореја како одговорна за нападот.
Сега, со случајот „Бајненс“, размерите на кражбите достигнуваат сосема ново ниво.
Како исчезнале 6,3 милијарди долари?
Првичната истрага на „Бајненс“ покажа дека напаѓачите можеби добиле пристап преку компромитиран лаптоп на еден од инженерите на компанијата.
Подоцнежните проверки откриле и други точки на упад во системот.
Според експертите, хакерите најверојатно успеале да навлезат во инфраструктурата што ги одобрува трансакциите од таканаречените „жешки паричници“ – дигитални паричници што се постојано поврзани на интернет.
Откако добиле можност да иницираат неовластени трансфери, напаѓачите за кратко време префрлиле огромни количества криптовалути на адреси под нивна контрола.
Анализата на TRM Labs покажува дека поголемиот дел од средствата биле префрлени за околу 20 минути, преку повеќе блокчејн-мрежи.
Особено загрижувачки е што нападот не зависел само од едноставна кражба на лозинки, туку, според истражувачите, од компромитирање на инфраструктурата што има овластување да извршува трансакции.
Тоа ја отвора дилемата колку се безбедни дури и најголемите светски платформи за дигитални средства.
Дел од украдените милијарди се блокирани, но не и целосно вратени
По нападот започна меѓународна операција за следење и блокирање на украдените средства.
Компаниите што издаваат стабилни криптовалути, меѓу кои Tether и Circle, успеале да замрзнат дел од средствата на адресите поврзани со нападот.
Според Reuters, биле блокирани приближно три милијарди долари, додека останатите средства биле префрлани низ различни дигитални мрежи.
„Бајненс“ соопшти дека обезбедил повеќе од 6,34 милијарди долари сопствени средства за покривање на последиците од нападот и дека ќе ги обештети корисниците.
Но, постои значајна разлика меѓу замрзнување на криптовалути, нивно вистинско враќање и обезбедување финансиска резерва за покривање на загубите.
Истрагата за тоа каде завршиле сите средства продолжува.
Дали украдените милијарди го финансираат режимот на Ким?
Американските власти со години предупредуваат дека Северна Кореја ги користи сајберкражбите за обезбедување девизи во услови на меѓународни санкции.
Според тие проценки, средствата може да се користат за државни потреби, но и за поддршка на воени и нуклеарни програми.
Ова е особено важно затоа што Северна Кореја има ограничен пристап до меѓународниот финансиски систем, а криптовалутите овозможуваат прекугранично движење на средства без традиционалните банкарски канали.
Експертите предупредуваат и дека развојот на вештачката интелигенција може дополнително да ја зголеми софистицираноста на ваквите операции.
Сепак, за конкретниот напад врз „Бајненс“ засега нема јавно потврден доказ дека била употребена вештачка интелигенција, ниту дека украдените средства веќе се префрлени во севернокорејски државни структури.
Најголемата дигитална кражба е и предупредување за целиот финансиски свет
Нападот покажа колку голема финансиска штета може да предизвика пробив во централизирана платформа што управува со милијарди долари дигитален имот.
Иако блокчејн-трансакциите оставаат јавни траги, следењето на украдените средства не значи автоматски и можност тие да бидат вратени.
Криптовалутите можат брзо да се префрлаат меѓу различни мрежи, да се заменуваат со други дигитални средства и да минуваат низ сложени трансакциски структури.
За „Бајненс“, предизвикот сега е да ја врати довербата на корисниците и да покаже како ќе спречи сличен напад.
За меѓународните безбедносни служби, пак, случајот е уште едно предупредување дека сајбероперациите стануваат важен дел од геополитичките и финансиските конфликти.
