Во 60 од 80 општини повеќе починати од родени, каде е најголем падот?

Зрновци, Дебрца и Лозово имаат најголем природен пад во однос на бројот на жители во 2025 година, додека Битола има најголема разлика во апсолутни броеви. Анализата на демографското празнење, направена врз официјалните податоци на Државниот завод за статистика, покажува дека во 60 од 80 општини починале повеќе луѓе отколку што се родиле деца.

Податоците се однесуваат на целата 2025 година и се објавени во Статистичкиот годишник 2026, кој излезе на 30 октомври 2026 година. Во земјата се регистрирани 15.850 живородени деца и 20.287 починати лица. Разликата е природен пад од 4.437 лица, односно 2,4 на секои 1.000 жители.

Природниот прираст е разликата меѓу живородените и починатите. Кога таа е негативна, станува збор за природен пад. Овој показател ја опфаќа само промената по природен пат. За вкупната промена на населението треба да се додаде и салдото меѓу доселените и иселените.

Затоа, општините тука се споредуваат и според стапката на 1.000 жители. Таа покажува колкав е природниот пад или прираст во однос на големината на населението и овозможува појасна споредба меѓу големи и мали општини.

Во Зрновци се родиле девет деца, а починале 37 лица. Разликата од 28 лица, кај проценето население од 1.991 жител на средината на годината, дава природен пад од 14,1 на 1.000 жители. Тоа е најниската стапка меѓу сите општини.

Во Дебрца се регистрирани 15 живородени и 61 починато лице, а во Лозово осум живородени и 35 починати. Следуваат Берово, Ново Село и Чешиново-Облешево. Во секоја од првите седум општини во табелата природниот пад надминува 11 лица на 1.000 жители.

Десетте општини со најниска стапка на природен прираст во 2025 година

ОпштинаБилансНа 1.000 жители
Зрновци−28−14,1
Дебрца−46−13,0
Лозово−27−12,4
Берово−127−12,2
Ново Село−77−11,7
Чешиново-Облешево−59−11,4
Кратово−80−11,1
Делчево−133−10,2
Демир Хисар−69−10,0
Старо Нагоричане−31−9,3

Билансот е бројот на живородени минус бројот на починати. Негативниот знак означува природен пад, а стапката го покажува истиот биланс на 1.000 жители. Рангирањето е направено пред заокружувањето на стапките.

По апсолутна разлика предничи Битола, со 608 живородени и 1.147 починати лица, односно природен пад од 539. Следуваат Прилеп со 397, Велес со 299 и Охрид со 278 лица. Но стапката на Битола е минус 6,5 на 1.000 жители, значително пониска по интензитет од падот во Зрновци.

Кочани има 213 живородени и 446 починати лица, што дава природен пад од 233 и стапка од минус 7,6 на 1.000 жители. Во Кичево има 277 живородени и 463 починати, односно пад од 186 лица и стапка од минус 4,8. Иако двете општини имаат негативен биланс, падот во однос на населението е поизразен во Кочани.

На другиот крај е Арачиново. Со 240 живородени и 64 починати лица, општината има природен прираст од 176, односно 13,2 на 1.000 жители. Студеничани е втор според стапката, со 12,9, а потоа следуваат Сарај и Зелениково.

Десетте општини со највисока стапка на природен прираст во 2025 година

ОпштинаБилансНа 1.000 жители
Арачиново+176+13,2
Студеничани+297+12,9
Сарај+297+7,5
Зелениково+25+7,3
Шуто Оризари+155+5,9
Чучер-Сандево+41+4,4
Чаир+274+4,3
Липково+90+3,9
Сопиште+23+3,4
Чашка+21+2,6

Позитивен природен биланс имаат вкупно 20 општини. Во Центар и во Струга разликата е само две лица во корист на живородените. Нивната стапка се заокружува на 0,0, но билансот сепак е позитивен.

Споредбата со 2015 година покажува колку се променил односот меѓу раѓањата и починатите. Тогаш државата имала природен прираст од 2.614 лица. Во 2020 година бил регистриран пад од 6.724, а во 2025 од 4.437 лица.

Во 2015 година се родиле 23.075 деца, а во 2025 година 15.850. Тоа се 7.225 помалку раѓања, односно пад од 31,3 проценти. Бројот на починати во истите две години е малку понизок, од 20.461 на 20.287. Значи, пресвртот од позитивен во негативен природен биланс во оваа споредба се должи на намалувањето на раѓањата.

Природен биланс во избрани општини, во број на лица

Општина201520202025
Битола−311−786−539
Кочани−24−215−233
Кичево−54−173−186
Берово−58−149−127
Зрновци−18−31−28

Во Кочани падот се продлабочил од 24 лица во 2015 на 233 во 2025 година. Во Кичево се зголемил од 54 на 186 лица. Берово има ист број починати во двете години, по 174, но бројот на живородени се намалил од 116 на 47.

Во временската споредба се користат броевите на живородени, починати и нивната разлика. Стапките за 2015 и 2020 не се споредуваат директно со стапките за 2025, бидејќи постарите општински процени се засноваат на Пописот 2002, а поновите на Пописот 2021. И 2020 бара посебно читање како пандемиска година со висока смртност.

Стапките за 2025 се пресметани со проценетото резидентно население на 30 јуни истата година и се совпаѓаат со стапките во Годишникот. Во општинското рангирање Скопје не се брои дополнително како целина, бидејќи неговите десет општини веќе се вклучени одделно.

Овие се општи стапки, врз кои влијае и старосната структура на населението. Кај малите општини и неколку раѓања или смртни случаи можат забележливо да ја променат годишната вредност. Затоа, податокот за една година ја покажува состојбата во таа година и треба да се чита заедно со подолгата временска серија.

Рацин.мк ве прашува:

Дали гувернерот Славески треба да понесе одговорност за случајот Алта банка?

Најчитано

Рацин.мк ве прашува:

Дали гувернерот Славески треба да понесе одговорност за случајот Алта банка?