Skip to content
Еден зимски месец за семејство со две деца може да одземе од 51.475 до 67.232 денари за избраните основни потреби, според редакциската пресметка на Рацин за ноември. Во умереното сценарио, од две просечни нето-плати со вкупна вредност од 97.466 денари остануваат 40.146 денари. Семејството во овој модел живее во сопствен стан и не плаќа станбен кредит.
Пресметката се однесува на двајца возрасни и две деца во државно основно училиште, стан од 60 квадратни метри во Скопје и греење на струја. Родителите користат автобус, а децата одат пеш до училиште. Тоа овозможува споредба на три сценарија за исто домаќинство, но износите не ги претставуваат трошоците на секое семејство во Македонија.
Во табелата се комбинирани октомвриските ставки на ССМ, објавени тарифи и малопродажни цени проверени на 7 ноември 2026 година. Потрошувачката е редакциска претпоставка. Износите се во денари, за 30 дена, со заокружување на цел денар.
| Трошок | Штедливо | Умерено | Повисоко |
|---|---|---|---|
| Храна и пијалаци | 26.170 | 28.787 | 31.404 |
| Струја без греење | 2.758 | 2.758 | 2.758 |
| Струја за греење | 1.508 | 3.791 | 9.786 |
| Вода, отпад и зеленило | 1.120 | 1.120 | 1.120 |
| Превоз | 2.800 | 2.800 | 2.800 |
| Училишен прибор | 342 | 738 | 1.296 |
| Лична и домашна хигиена | 2.699 | 2.969 | 3.239 |
| Облека и обувки | 6.749 | 6.749 | 6.749 |
| Здравје | 1.201 | 1.201 | 1.201 |
| Комуникации | 3.677 | 3.677 | 3.677 |
| Резерва за непредвидено | 2.451 | 2.730 | 3.202 |
| Вкупно | 51.475 | 57.320 | 67.232 |
Ова е планиран буџет. Дел од него, особено за облека и непредвидени потреби, може да се издвојува за подоцнежна набавка, наместо да се потроши во истиот месец. Штедливото сценарио не е официјално утврден минимум за живот.
Две просечни плати даваат различен остаток во секое сценарио.
| Сценарио | Дел од приходот | Остануваат |
|---|---|---|
| Штедливо | 52,8% | 45.991 |
| Умерено | 58,8% | 40.146 |
| Повисоко | 69,0% | 30.234 |
За споредбата е употребена последната објавена просечна нето-плата од Државниот завод за статистика, 48.733 денари за август 2026 година. Податокот е објавен на 22 октомври. Две такви плати се споредбен приход, а не претпоставка дека толку заработува секое семејство.
Кај две минимални плати од по 26.046 денари, вкупниот приход е 52.092 денари. Во штедливото сценарио остануваат само 617 денари. За умереното недостигаат 5.228 денари, уште пред кирија или кредит.
Најголемата ставка е храната. Основата од 26.170 денари е преземена од кошницата на ССМ за октомври 2026 година. Во другите сценарија планираме 10 и 20 проценти поголем буџет за различен избор и обем на набавките. Овие проценти не се прогноза за поскапување. Ужините на децата се вклучени тука.
Акциската цена, пак, има рок. Во ценовникот на одредени маркети, литар битолско млеко со 2,8 проценти масленост чини 67 денари, со наведена редовна цена од 72 денари. Понудата важи до 8 ноември. За илустративна набавка од 30 литри, разликата е 150 денари. Оваа набавка не е дополнително додадена во табелата, ниту попустот е продолжен на целиот месец.
Кај струјата, почетната потрошувачка без греење е 350 киловатчасови, од кои 200 во висока и 150 во ниска тарифа. Според цените што важат од 1 јануари 2026 година, со мрежарина, пристап до мрежа, ДДВ и комунална такса, пресметаната сметка е околу 2.758 денари.
За греење додаваме 200, 500 или 1.200 киловатчасови, со распределба од 60 проценти во висока и 40 проценти во ниска тарифа. Вкупната сметка тогаш е околу 4.266, 6.549 или 12.544 денари. Во редот за греење е внесена само разликата, за истиот трошок да не се брои двапати.
Потрошувачката за греење е сценарио, не гаранција дека одреден број киловатчасови ќе загреат секој стан од 60 квадрати. Изолацијата, уредите, надворешната температура и часовите на работа ја менуваат сметката. Блоковите се применети само врз високата тарифа.
За водата претпоставуваме 20 кубни метри месечно. Скопските тарифи од 1 јануари 2026 година се 21 денар за водоснабдување, 13,75 за одведување и 1,05 за прочистување, по кубен метар. Со надоместот за зеленило од 19,5 проценти врз водоснабдувањето и одведувањето, отпадот од 3,59 денари по квадрат и 5 проценти ДДВ, моделот дава околу 1.120 денари.
Превозот е пресметан со два месечни билети за градските линии на ЈСП, по 1.400 денари. Тоа е цената во официјално објавениот ценовник, со наведена важност од 1 април 2022 година, проверен на 7 ноември. Во моделот нема трошок за автомобил.
За училишниот прибор користиме цени од Веро, со последно ажурирање на 2 ноември. Штедливата набавка содржи четири тетратки А5 по 22 денари, четири моливи по 29 и два лепака по 69 денари. Умерената додава четири тетратки А4 по 99 денари, а повисоката уште две пакувања темперни бои по 279 денари. Тоа е дополнување на приборот за двете деца, без ранци, приватни часови и активности.
За хигиена основата е октомвриската ставка на ССМ од 2.699 денари, зголемена за 10 и 20 проценти во другите сценарија. За облека и обувки, здравје и комуникации се задржани октомвриските износи на ССМ од 6.749, 1.201 и 3.677 денари. Тие се месечни буџетски ставки, не цени на поединечни производи.
Резервата за непредвидено е редакциски избран износ од пет проценти од збирот на сите претходни ставки. Таа не е проверена пазарна цена. Поголема поправка или повисоки здравствени трошоци можат да ја надминат.
Остатокот од платите не е автоматски заштеда. Во него допрва влегуваат кирија или кредит, одржување на домот, рекреација, излегувања и други потреби што овој модел не ги опфаќа. Затоа неговиот вкупен износ не е директно споредлив со целосната синдикална кошница.
ССМ во октомвриската кошница пресметува додаток од 15.375 денари за изнајмен стан од 60 квадрати. Ако го додадеме тој износ, умерениот модел достигнува 72.695 денари. Од две просечни плати остануваат 24.771 денар. Тоа е споредба со претпоставката на ССМ, а не утврдена кирија за секој стан.
И декември има своја разлика. Ако дневната потрошувачка на храна, хигиена, вода и струја остане иста како во умереното сценарио, цените не се сменат, а другите месечни ставки останат фиксни, буџетот за 31 ден достигнува околу 58.677 денари. Тоа е 1.357 денари повеќе од ноемврискиот модел.
Во таа декемвриска проекција нема дополнителни подароци, празнични трпези или патувања. Нема ни претпоставено ново поскапување. Разликата произлегува од еден ден повеќе потрошувачка, додека посилното греење би ја зголемило одделно.
