Skip to content
Инфлацијата во Македонија во септември остана непроменета на месечно ниво, но храната, домувањето и здравствените услуги продолжија да поскапуваат. Денес, 9 ноември, Државниот завод за статистика ќе ги објави новите податоци за октомври, кои треба да покажат дали ценовниот притисок врз семејните буџети продолжил и во текот на минатиот месец. Најважното прашање не е само колкава ќе биде вкупната инфлација, туку кои производи и услуги поскапеле и колку тоа го менува секојдневното трошење на граѓаните.
Според последните официјални податоци, во септември месечната инфлација изнесувала нула проценти, додека годишната достигнала 2,7 проценти. Но, зад непроменетиот вкупен индекс се кријат значителни разлики меѓу одделните категории.
Храната и безалкохолните пијалаци поскапеле за 0,5 проценти во однос на август, домувањето, водата, електричната енергија и другите горива за 0,2 проценти, додека здравствените услуги и производи исто така забележале раст од 0,2 проценти.
Истовремено, цените во превозот се намалиле за 3,4 проценти, а во групата рекреација, спорт и култура за 3,7 проценти. Токму поевтинувањето во овие категории придонело растот на другите трошоци да не се одрази врз вкупниот месечен индекс.
За семејствата што најголем дел од приходите го трошат на храна, сметки и основни потреби, ваквата статистичка слика може значително да се разликува од реалното чувство за поскапувањата.
Домаќинство што троши голем дел од буџетот на прехранбени производи може да почувствува поголем притисок од семејство со поинаква структура на трошоците. Слично, пензионерите кои издвојуваат повеќе средства за лекови и здравствени потреби можат да имаат поинакво искуство од граѓаните што повеќе трошат на превоз или патувања.
Затоа вкупната инфлација не претставува еднакво поскапување на сите производи и услуги. Таа е пресметана врз основа на потрошувачка кошница во која различните категории имаат различна тежина.
Новото соопштение на ДЗС ќе биде важно и за процената дали храната продолжила да поскапува побрзо од вкупниот индекс. Во август таа поскапела за 0,5 проценти, а истиот раст бил забележан и во септември.
Внимание заслужуваат и трошоците за домување и енергија, особено во пресрет на зимата, кога греењето, електричната енергија и другите редовни обврски добиваат поголемо значење во семејниот буџет.
Податоците за октомври ќе покажат и дали продолжило поевтинувањето во превозот, кое во септември имало значајно влијание врз вкупната инфлација.
Важно е да се разликуваат и двата показатели што редовно ги објавува ДЗС. Месечната инфлација покажува колку се промениле цените во однос на претходниот месец, додека годишната покажува колкава е разликата во однос на истиот месец од претходната година.
Така, септемвриската инфлација од нула проценти не значи дека цените се вратиле на нивото од 2025 година. Напротив, индексот на трошоците на животот бил повисок за 2,7 проценти во однос на септември минатата година.
ДЗС одделно го пресметува и индексот на цените на мало, кој опфаќа поинаква структура на стоки и услуги. Во септември тој се намалил за 1,3 проценти на месечно ниво, но бил повисок за 1,7 проценти во споредба со истиот месец лани.
Движењето на инфлацијата во изминатите месеци покажува дека ценовниот притисок не бил рамномерен. По месечниот раст од 1,3 проценти во април, следувало забавување во мај, намалување од 0,5 проценти во јуни, а потоа повторно благо зголемување во јули и август.
Денешните податоци ќе покажат дали октомври донел продолжување на ваквите колебања или ново забрзување на цените. За потрошувачите, најважна ќе биде промената кај храната, домувањето, превозот, здравството и образованието, бидејќи токму овие ставки заземаат значаен дел од месечните трошоци на многу домаќинства.
Државниот завод за статистика ќе ги објави официјалните податоци за октомвриската инфлација денес во 12 часот.
