Косово го забрани увозот на прехранбени производи од македонската „АД Млекарна Тетово“, откако лабораториските контроли повеќепати откриле присуство на бактеријата ешерихија коли (Escherichia coli). Косовската Агенција за храна и ветеринарство соопшти дека од април до октомври 2026 година биле регистрирани 11 анализи со незадоволителни микробиолошки резултати. Забраната, донесена на 6 ноември, се однесува на сите производи од производствениот објект, а косовските инспектори најавија проверки и во продавниците за да утврдат дали претходно увезени серии сè уште се продаваат.
Според официјалното соопштение, објавено на 7 ноември, лабораториските испитувања покажале повторени микробиолошки неправилности кај производи на тетовската млекарница.
Меѓу тестираните производи се наведени бели кремови, производи од типот урда и прехранбени производи со растителни масти, вклучително и производите со називи Natura Sharplaninska, Olios и Bianco Vacuum.
Анализите биле спроведени во лабораториите на косовската Агенција за храна и ветеринарство, Националниот институт за јавно здравје на Косово и лабораторијата Food Lab во Македонија.
Косовските власти нагласуваат дека сите пратки кај кои биле утврдени незадоволителни микробиолошки резултати биле одбиени на граничните контролни пунктови и не добиле дозвола да бидат пласирани на косовскиот пазар.
Но, одлуката оди чекор понатаму од запирање на спорните пратки.
„АД Млекарна Тетово“ е отстранета од списокот на производствени објекти одобрени за извоз во Косово. Тоа значи дека, додека забраната е во сила, не може легално да се увезува ниту еден прехранбен производ произведен во опфатениот објект, без оглед на тоа која компанија го организира увозот.
Присуството на ешерихија коли над дозволените микробиолошки критериуми може да укажува на проблеми при ракувањето со суровините, хигиената на опремата, преработката или санитарните услови во производството.
Сепак, откривањето на оваа бактерија не значи автоматски дека е утврден опасен патоген сој или дека секој производ на компанијата е небезбеден. Во објавеното соопштение не се наведени конкретните концентрации, лабораториските резултати за секоја серија и евентуалните здравствени последици кај потрошувачите.
Косовската агенција најави дополнителни контроли во магацините, дистрибутивната мрежа и продажните места за да утврди дали на пазарот се наоѓаат производи од претходни, веќе реализирани увози.
Инспекторите ќе ги проверуваат производствените серии, датумите на производство и роковите на употреба, увезените и дистрибуираните количества, како и расположливите залихи.
Доколку се утврди дека одредени производи не ги исполнуваат законските критериуми за безбедност, косовските власти најавуваат забрана за продажба, повлекување од пазарот и известување на потрошувачите, а во одредени случаи и враќање или уништување на производите.
Косовската Агенција за храна и ветеринарство соопшти дека надлежниот орган во Македонија е официјално известен за забраната.
Токму тука се отвора најважното прашање за домашните потрошувачи. Дали производите и сериите кај кои се утврдени неправилности се пласирани и на македонскиот пазар и дали македонската Агенција за храна и ветеринарство спровела дополнителни инспекциски и лабораториски контроли?
Во јавно достапните соопштенија проверени до 8 ноември нема потврдена информација за повлекување на овие производи од македонските продавници, ниту објавени резултати од вонредна домашна контрола поврзана со косовската забрана.
Исто така, до овој пресек не е пронајден јавно објавен став на „АД Млекарна Тетово“ за утврдените неправилности и мерките што евентуално ги презела компанијата.
Забраната во Косово не значи автоматски дека сите производи што се продаваат во Македонија се небезбедни. За таков заклучок се потребни податоци за конкретните производствени серии, нивната дистрибуција и резултатите од контролите на домашниот пазар.
Одлуката на косовските власти ќе остане во сила до исполнување и проверка на законските услови за безбедност на храната.

