Skip to content
Мирисот на печени пиперки сè уште е дел од македонската есен, но подготовката на ајварот полека се дели меѓу семејните дворови, рафтовите во маркетите и кујните на повозрасните. Анкетата на Рацин.мк, во која учествуваа 959 читатели, покажува дека традицијата опстојува, но само 38 проценти од учесниците секоја година подготвуваат ајвар дома.
За одговорот „Да, секоја година правиме ајвар“ гласале 368 читатели. Тоа е најголемата поединечна група во анкетата, но домашниот ајвар има многу мала предност пред готовиот производ од продавница.
Дури 335 учесници, односно 35 проценти, одговориле дека ајварот го купуваат од маркет бидејќи им е ист како домашниот. Разликата меѓу оние што сè уште го подготвуваат дома и оние што го земаат од полица изнесува само три процентни поени.
Токму оваа мала разлика ја покажува промената што се случува околу една од најпрепознатливите македонски есенски традиции. Ајварот не исчезнува од трпезата, но за голем број семејства исчезнуваат деновите поминати во купување пиперки, печење, лупење, мелење и долго мешање покрај шпоретот.
Времето не е единствената причина. За 171 учесник, или 18 проценти од вкупниот број, подготовката на ајварот станала прескапа и семејниот буџет повеќе не го дозволува овој трошок. Цената на пиперките, маслото, струјата или дрвата, како и останатите состојки, ја претвораат зимницата во сериозна ставка во домашната каса.
Кај дел од семејствата традицијата продолжува, но не во нивната кујна. Вкупно 85 читатели, односно девет проценти, одговориле дека ајварот го подготвуваат повозрасните членови на семејството, а потоа им го даваат на помладите.
Овој одговор открива уште една важна страна на приказната. Знаењето и работата околу зимницата сè уште најчесто остануваат кај генерациите што со години ја повторуваат истата постапка, додека помладите го добиваат готовиот производ. Така рецептот останува во семејството, но неговото пренесување на следната генерација станува понеизвесно.
Кога ќе се соберат резултатите, 62 проценти од учесниците не го подготвуваат ајварот самостојно. Едни го купуваат, други финансиски не можат да си го дозволат, а трети сè уште се потпираат на родителите и повозрасните роднини.
Анкетата на Рацин.мк е онлајн изјаснување на читателите и не претставува научно истражување на целото население, но резултатите даваат впечатлива слика за односот кон домашниот ајвар. Теглата останува на трпезата, но патот до неа сè почесто не почнува со вреќа пиперки и запален шпорет, туку пред полицата во маркетот или со повик до родителите.
