Границата што ги дели пензионерите: Во ЕУ се живее, на Западен Балкан се преживува

Северна Македонија и натаму останува во долниот дел од балканската листа според висината на пензиите. Податоците од пензиските фондови и официјалните статистики во 2025 година покажуваат дека просечната пензија во Северна Македонија се движи околу 26.000 денари, односно околу 425 евра.

Во Србија просечната пензија веќе ја надмина границата од 50.000 динари, што е меѓу 430 и 480 евра, зависно од периодот на исплата и курсот на еврото. Во Босна и Херцеговина состојбата е слична, но со значителни разлики меѓу ентитетите.

Во Република Српска просечната пензија е околу 630 конвертибилни марки, што е приближно 320 евра.

Албанија и Косово и натаму се на дното на регионот. Во Албанија просечните пензии се движат околу 180 до 220 евра, додека во Косово дел од пензионерите примаат основни државни пензии од околу 100 до 140 евра, а нешто повисоки износи добиваат само оние со полн работен стаж. Црна Гора, пак, е чекор пред регионот, со просечна пензија која се движи околу 500 евра, што ја прави една од подобрите држави за пензионерите на Западен Балкан.

Но, вистинската разлика се гледа кога ќе се споредат земјите од регионот со членките на Европската Унија од Балканот. Во Бугарија просечната пензија за првпат ја надмина психолошката граница од 1.000 лева, односно повеќе од 500 евра.

Во Хрватска просечната пензија веќе се движи околу 620 до 650 евра, а во Словенија надминува и 900 евра. Грција, и покрај долгогодишната економска криза, и натаму има едни од највисоките пензии на Балканот, со просек кој често надминува 800 евра, а кај дел од пензионерите и значително повеќе.

Сепак, само висината на пензијата не е доволна за да се оцени каде е „најдобро“ да се биде пензионер. Животните трошоци играат огромна улога. Така, иако грчките и словенечките пензии се значително повисоки, таму се поскапи и храната, кириите, здравствените услуги и енергенсите. Од друга страна, во Северна Македонија и Босна трошоците се пониски, но и пензиите честопати не се доволни ниту за основна потрошувачка кошничка.

Ако се гледа чисто според односот меѓу висината на пензијата и квалитетот на животот, Словенија убедливо се издвојува како најдобро место за пензионерите на Балканот. Следуваат Грција и Хрватска, каде пензиите овозможуваат значително посигурен живот отколку во земјите од Западен Балкан. На регионално ниво, Црна Гора моментално стои најдобро меѓу државите кои не се членки на ЕУ.

Најтешко, според достапните податоци, живеат пензионерите во Косово и Албанија, каде дел од пензиите се под границата на сиромаштија. Северна Македонија е некаде на средина – подобра од Косово и Албанија, но зад Србија и далеку зад европскиот просек.

Сликата што ја покажуваат бројките е прилично јасна: за пензионерите на Балканот, границата меѓу достоинствен и тежок живот најчесто е токму границата меѓу Европската Унија и Западниот Балкан.