Skip to content
Претседателката Гордана Сиљановска-Давкова смета дека крајот на септември ќе биде пресуден период за европската перспектива на Северна Македонија, кога Европската Унија треба да ја претстави новата стратегија за проширување. Таа во интервју за ТВ Канал 5 оцени дека постои нов политички моментум во Унијата, но предупреди дека уставните измени сами по себе не се гаранција дека земјата нема повторно да се соочи со нови пречки на патот кон членството.
„Клучниот датум е 30 септември“, истакна Сиљановска-Давкова, посочувајќи дека тогаш ќе биде појасно во која насока ќе се движи политиката на ЕУ кон проширувањето и дали ќе се создаде попредвидлив процес за земјите кандидати.
Зошто 30 септември?
Затоа што тоа е денот кога Стратегијата за проширувањето е повторно на агендата на Европската комисија и е закажана да биде презентирана на тој ден.
Според најново објавениот дневен ред, се очекува Колеџот на комесари да дискутира и усвои точката „Прегледи на политиките пред проширувањето“ за време на својот четврти неделен состанок по летната пауза. Сепак, треба да се напомене дека дневниот ред е неопределен и не може да се исклучи можноста објавувањето да се помести порано или да се одложи – како што се случи неколку пати кон крајот на 2025 година.
Во секој случај, она што првично беше закажано за 4 ноември 2025 година – а потоа од „во рерна“ стана „назад во фрижидер“ – конечно треба да се стави на маса за да се оживее дебатата што е предолго заглавена во Брисел. Најверојатно, ова ќе се случи само две недели пред Европскиот совет да одржи стратешка дискусија за проширувањето и институционалните реформи на ЕУ, за време на состанокот на лидерите на ЕУ на 15 октомври.
Во споредба со оригиналната верзија, насловот на предлогот е променет – од „ЕУ подготвена за проширување: прегледи на политиките и реформи“ едноставно во „Прегледи на политиките пред проширувањето“. Иако сè уште се очекува да се надогради на Соопштението од 2024 година за реформите и прегледите на политиките пред проширувањето, неговиот опсег, според Европската Комисија може да остане непроменет.
Во интервјуто за ТВ Канал 5, осврнувајќи се на уставните измени, претседателката повтори дека нивното усвојување не претставува гаранција дека во иднина нема да се појават нови барања кон државата.
„Уставните измени не се гаранција дека нема да се појават нови пречки“, рече Сиљановска-Давкова, но, како што рече таа Унијата може да воспостави правила според кои евроинтеграцијата нема да се попречува поради прашања што не се поврзани со критериумите за членство.
„ЕУ има механизми, интерпретативни мислења во кои ќе каже дека не може да се блокира евроинтеграцијата, не за нас, туку воопшто на кандидатите, доколку причините лежат во идентитески прашања, доколку не се врзани за критериумите за напредување и оценување во рамките на ЕУ“, смета Сиљановска-Давкова.
Според неа, токму затоа е неопходно земјата да настапи со поширок политички и општествен консензус околу европските интеграции.
Во интервјуто, Сиљановска-Давкова оцени дека во Европската Унија постои видлив интерес за нов бран на проширување, поттикнат и од променетите геополитички околности и безбедносните предизвици на континентот. Според неа, Северна Македонија треба да го искористи тој моментум, но истовремено да инсистира на предвидлив и принципиелен пристап во преговорите со Унијата.
Претседателката се осврна и на актуелните внатрешно-политички теми, вклучително и потребата од поширок договор околу изборните правила и европската агенда, оценувајќи дека прашањата од стратешки интерес не треба да бидат предмет на дневнополитички конфронтации.
