Skip to content
Франција нема да ја воведе најавената забрана за користење социјални мрежи за деца помлади од 15 години, откако Уставниот совет го блокираше законот усвоен од францускиот парламент. Одлуката доаѓа само неколку недели пред планираниот почеток на примената на мерката, која требаше да стапи во сила од 1 септември.
Законот беше дел од иницијативата на француските власти за поголема заштита на децата од ризиците поврзани со социјалните мрежи. Парламентот го усвои во јули со 279 гласа „за“ и 81 „против“, а владата планираше платформите да спречат отворање нови сметки за корисници помлади од 15 години и постепено да ги затворат постојните сметки на деца под оваа возраст.
Проблемот била проверката на возраста
Уставниот совет не утврдил дека самата граница од 15 години е неуставна. Клучниот проблем бил начинот на кој требало да се спроведе забраната.
За платформите да утврдат кој има помалку од 15 години, практично би морало да се проверува возраста на сите корисници, вклучително и на возрасните.
Советот оценил дека законот не определил доволно јасни услови и ограничувања за ваквата проверка и не обезбедил соодветни гаранции за заштита на приватноста и слободата на изразување. Според одлуката, ограничувањето било непропорционално во однос на целта што сакала да ја постигне државата.
Тоа значи дека француските власти сакаат да ја ограничат употребата на социјалните мрежи кај децата, но мора да најдат начин тоа да го направат без да воведат систем во кој секој корисник би морал да докажува возраст со недоволно регулирани механизми.
Макрон не се откажува од идејата
Одлуката претставува политички удар за Емануел Макрон, кој беше еден од најгласните поддржувачи на забраната.
По одлуката, францускиот претседател побара од премиерот Себастијен Лекорни да подготви изменет предлог што ќе ги земе предвид забелешките на Уставниот совет и европската правна рамка. Макрон сака новото решение да биде подготвено пред претседателските избори во пролетта 2027 година.
Францускиот претседател не може повторно да се кандидира на тие избори поради ограничувањето на два последователни претседателски мандати, но прашањето за заштитата на децата на интернет останува една од темите што неговата влада сака да ги турка до крајот на мандатот.
Франција сакаше да биде прва во Европската Унија
Доколку законот стапеше во сила, Франција ќе станеше првата земја членка на Европската Унија со толку широка забрана за пристап до социјални мрежи за деца под 15 години.
Мерката беше дел од пошироките напори за ограничување на влијанието на дигиталните платформи врз децата. Во Франција веќе постојат ограничувања за користење мобилни телефони во училиштата, а новиот закон требаше да претставува дополнителен чекор.
Слични мерки се применуваат или се разгледуваат и во други земји. Австралија воведе минимална возраст од 16 години за пристап до повеќе социјални платформи, додека други држави разгледуваат различни модели на возраст и проверка на корисниците.
Дилемата останува
Од една страна, владите се обидуваат да ги заштитат децата од содржини и механизми на социјалните мрежи што можат да бидат штетни за малолетниците. Од друга страна, ваквите ограничувања отвораат прашања за приватноста, слободата на изразување и начинот на кој платформите треба да ја утврдуваат возраста на своите корисници.
Францускиот Уставен совет со денешната одлука не ја затвори можноста за ограничување на пристапот на децата до социјалните мрежи, туку го врати прашањето кај законодавецот, кој сега ќе мора да подготви поинаков модел со посилни правни гаранции.
