Размената на напади меѓу САД и Иран го доведува во прашање примирјето на Блискиот Исток

Соединетите Американски Држави и Иран разменија воени напади откако Вашингтон го обвини Техеран за напад врз товарен брод, заканувајќи се со кревко примирје додека дипломатите се обидуваат да го ограничат конфликтот на Блискиот Исток.

Централната команда на САД соопшти дека американските напади врз иранските складишта за ракети и беспилотни летала и крајбрежните радарски места биле одговор на „непровоцираната агресија врз трговскиот брод од страна на иранските сили“ што „јасно го прекршила примирјето“. Операцијата ја опиша како „моќен одговор на вчерашниот напад врз трговски брод што минувал низ Ормутскиот теснец“.

Иранската државна телевизија, повикувајќи се на новинар во Сирик, објави дека доцна на 26 јуни се слушнала експлозија во пристаништето Тахервех во јужниот пристанишен град. Медиумот цитираше информиран воен извор кој рекол дека експлозијата била предизвикана од граната што ја погодила областа.

Порано, американскиот претседател Доналд Трамп го осуди она што го опиша како ирански напад со беспилотно летало врз бродот, велејќи: „Ова е очигледно неодговорно кршење на нашиот договор за прекин на огнот“.

Потпретседателот Џ.Д. Венс издаде отворено предупредување, објавувајќи на X дека „насилството ќе биде одговорено со насилство“ доколку Иран изврши понатамошни напади, објави АФП.

Минути подоцна, државната телевизија објави дека Револуционерната гарда нападнала американски цели во регионот на Персискиот Залив како одговор на американските напади.

„Доколку агресијата се повтори, нашиот одговор ќе биде помасовен од овој“, соопшти Револуционерната гарда, според објава на каналот Телеграм на државната телевизија.

Размената на напади покрена нови прашања за напорите да се задржи отворен Ормутскиот теснец, додека Вашингтон и Техеран преговараат за конечно решение на војната што започна на 28 февруари со американските и израелските напади врз Иран.

Иран ги предупреди бродовите да не влегуваат или излегуваат од Персискиот Залив преку теснецот без дозвола, но бродовите продолжија да се движат, некои користејќи рута што не е одобрена од Техеран.

Според платформата за следење Кплер, околу половина од 42-та брода што поминаа низ теснецот на 25 јуни користеле неодобрена јужна рута долж брегот на Оман.

Поморската агенција на ОН соопшти дека во операцијата за евакуација се ослободени 115 бродови и 2.500 морнари кои беа блокирани од конфликтот пред нападот да го принуди да биде суспендиран.

Сепак, цените на нафтата нагло паднаа, што одразува надежи дека сообраќајот низ Ормутскиот теснец – стратешка морска рута низ која нормално поминува околу една петтина од светскиот извоз на нафта и природен гас – ќе продолжи да се опоравува и покрај најновата ескалација.