Skip to content
Враќањето на Турција на Светското првенство по 24 години – редок момент на национално спортско единство во високо поларизирана земја – стана политичко бојно поле откако официјалниот профил на националниот тим објави видео од владејачката Партија на правдата и развојот (АКП) кое комбинира фудбалски снимки со слики од претседателот Реџеп Таип Ердоган, воени церемонии и турски вооружени системи.
Видеото е подготвено од одделот за публицитет и медиуми на АКП по налог на Ердоган пред првиот натпревар на Турција на Светското првенство во 2026 година.
Од секунда во секунда во видеото се менуваат снимки од играчите и навивачите на националниот тим со повторувачки слики од Ердоган и сцени од беспилотни летала, борбени авиони, ракети, воени бродови, електричен автомобил „Тог“ од турско производство и разни воени демонстрации.
Во четврток, официјалниот профил на турскиот национален тим го сподели видеото и им се заблагодари на Ердоган и на АКП за пораката за единство изградена околу националниот тим.
„Дали ова е Светско првенство или одиме во војна?“
Одлуката веднаш предизвика критики од опозициските личности, новинарите и корисниците на социјалните медиуми, кои ја обвинија федерацијата дека дозволува официјалната платформа на тимот што ја претставува целата нација да се користи за партиска пропаганда.
„Дали ова е Светско првенство или одиме во војна?“, напиша Бурханетин Булут, заменик-претседател на главната опозициска Републиканска народна партија (CHP) и пратеник, на социјалните мрежи. „Нашиот национален тим не е средство за политичка пропаганда. Тоа е заедничка радост и споделена вредност на 86 милиони луѓе“, нагласи тој.
Пратеникот на CHP, Сејит Торун, рече дека официјалниот профил на националниот тим не е огласна табла за Партијата за правда и развој. „Дресот со полумесечина ѝ припаѓа на нацијата, а не на политиката“, рече Торун.
Турхан Чомез, заменик-претседател на парламентарната група на националистичката опозициска партија YİYI (Добра партија), ја исмеа употребата на вооружени беспилотни летала, борбени авиони и производи од одбранбената индустрија во видеото. Тој рече дека клипот изгледа е наменет за заплашување на ривалите на Турција и ја обвини владата дека го користи националниот тим за политички цели.
Контроверзноста избувна во време кога Турција се подготвуваше за своето трето учество на Светското првенство.
Земјата се квалификуваше за турнирот во 1950 година, но се повлече пред да започне. Турската репрезентација го имаше своето деби во 1954 година, а нејзиното второ учество беше во 2002 година, кога Турција стигна до полуфиналето и заврши трета по победата над ко-домаќините Јужна Кореја.
Светското првенство во 2026 година е прво за генерација турски навивачи кои биле или деца или не биле родени кога тимот последен пат се натпреварувал пред 24 години.
„Технонационализам“
Успешниот настап на Турција на Светското првенство во 2002 година се случи само неколку месеци пред АКП да победи на парламентарните избори во ноември истата година и да дојде на власт. Партијата на Ердоган континуирано владее со земјата од тогаш. Светското првенство во 2026 година е затоа првото учество на Турција на Светското првенство под повеќе од две децении владеење на АКП.
Видеото на партијата ја претставува квалификацијата не само како спортски успех, туку и како дел од наративот за „нова и посилна Турција“ изградена за време на ерата на Ердоган врз воена моќ, развој на инфраструктурата и национални технолошки проекти.
Насловот и текстот на песната во видеото ги контрастираат „вие“ и „нас“, а сликите го поврзуваат националниот тим со пораките на владата за развојот на одбранбената индустрија и тврдењето дека Турција станала понезависна и посилна под власта на Ердоган.
Во последниве години, одбранбената индустрија на Турција стана една од главните алатки за политичкиот имиџ на владејачката партија.
Ердоган редовно учествува на церемонии на кои се претставени беспилотни летала, воени бродови, ракети и борбени авиони, опишувајќи ги како доказ за националната независност и способноста на Турција да ги надмине ограничувањата наметнати од западните земји.
Истражувачите го нарекоа овој пристап „технонационализам“ – политичка реторика што ги комбинира технолошкиот напредок, воената моќ и националната гордост. Според експертите, оваа стратегија ѝ овозможува на владата да привлече поддршка не само кај својот традиционален конзервативен електорат, туку и кај помладите, посекуларни гласачи кои се импресионирани од одбранбената технологија и имиџот на силна Турција. Видеото за Светското првенство го применува истиот модел и на фудбалот.
Турската репрезентација ја предводи италијанскиот тренер Винченцо Монтела, а во неа се наоѓаат играчи како што се играчот од средниот ред на Реал Мадрид, Арда Ѓулер, напаѓачот на Јувентус, Кенан Јилдиз и капитенот Хакан Чалханоглу.
Турција е во групата Д на Светското првенство заедно со Австралија, Парагвај и еден од домаќините, САД.
Монтела ги повика своите играчи да не се чувствуваат оптоварени од 24-годишното отсуство на Турција од Светското првенство.
Сепак, политичката кампања околу тимот се развива во спротивна насока, претворајќи го учеството на Турција на Светското првенство во дел од поширок политички наратив за Ердоган, воената моќ и визијата на владата за иднината на земјата.
A Millî Takımımız için, Cumhurbaşkanımız Sayın Recep Tayyip Erdoğan’ın talimatları doğrultusunda, AK Parti Tanıtım ve Medya Başkanlığı tarafından hazırlanan “Siz Hepiniz Biz Türkiye” marşı sizlerle.
— Türkiye #BizimÇocuklar 🇹🇷 (@MilliTakimlar) June 11, 2026
Millî Takımımızın Dünya Kupası yolculuğunda birliğimizi, beraberliğimizi ve… pic.twitter.com/NX9AFmOyP1
