Skip to content
Водата од валандовскиот водовод не смее да се користи за пиење и подготовка на храна, откако анализите покажале зголемено присуство на арсен. Измерени се 14 микрограми на литар, околу 40 отсто над максимално дозволената вредност од 10 микрограми.
ЈП „Комунален сервис“ ги извести жителите дека водата може да се користи само како техничка, сè додека дополнителните анализи не потврдат дека повторно е безбедна.
Новите мостри веќе се испитуваат, но засега не е познато од каде потекнува арсенот, колку долго бил присутен во системот и дали проблемот е ограничен на еден извор или зафаќа повеќе делови од водоводната мрежа.
Нема место за паника, но проблемот не смее да се потцени.
Токсикологот Нико Беќаровски објаснува дека краткотрајното користење вода со измерената концентрација не треба да предизвика акутно труење кај најголемиот дел од населението.
Според него, граѓаните без здравствени тегоби не треба панично да бараат лекарска помош. Сепак, институциите мора да го откријат изворот на загадувањето и да утврдат колку долго траела изложеноста.
Најголемиот здравствен ризик се поврзува со долготрајно внесување арсен, кое може да трае со месеци или години.
ШТО НЕ ТРЕБА ДА ПРАВАТ ГРАЃАНИТЕ:
Водата од чешмите не треба да се користи за пиење, готвење, подготовка на кафе, чај, сокови или детска храна.
Граѓаните не треба ниту да ја вријат водата со очекување дека така ќе го отстранат арсенот. Вриењето ги уништува дел од микроорганизмите, но не го отстранува овој хемиски загадувач.
Со испарувањето на дел од водата, концентрацијата на арсен може дури и да се зголеми.
Обичните филтри за бокали и чешми, исто така, не се сигурно решение, освен ако не се специјално сертифицирани за отстранување арсен.
Водата може да се користи за туширање, перење и други технички потреби, бидејќи главниот ризик произлегува од нејзиното внесување во организмот.
Светската здравствена организација го вбројува арсенот меѓу најзначајните хемиски загадувачи на водата за пиење.
Долготрајната изложеност се поврзува со промени на кожата, кардиоваскуларни заболувања, дијабетес и зголемен ризик од одредени видови рак.
Овие последици најчесто не се јавуваат по неколку дена користење на водата. Ризикот расте кога изложеноста трае подолг период, поради што клучно е да се утврди кога започнало загадувањето.
Арсенот може природно да навлезе во подземните води преку почвата и карпите. Неговото присуство може да биде поврзано и со индустрија, рударство, земјоделски хемикалии или други човечки активности.
Без анализа на секој извор, бунар и дел од мрежата не може да се утврди што точно се случило во Валандово.
Институциите сега треба да одговорат дали новите анализи ќе ја потврдат концентрацијата од 14 микрограми, од каде доаѓа арсенот и како ќе биде спречено неговото повторно навлегување во системот.
До ново официјално известување, водата од чешмите во Валандово не треба да заврши во чашите и садовите за готвење.
