Skip to content
Граѓаните му пишаа двојка на Собранието во новото истражување на ИДСЦС, според кое работата на законодавниот дом во 2026 година е оценета со средна оценка 2,7 на скала од 1 до 5, додека довербата и натаму останува ниска поради перцепцијата дека пратениците почесто ги штитат личните, партиските и бизнис-интересите отколку интересите на граѓаните.
Истражувањето „Поглед на Собрание“ било спроведено од Институтот за демократија „Социетас цивилис“ од 27 февруари до 10 март 2026 година, преку теренска анкета лице в лице со 1.002 испитаници над 18 години, на целата територија на државата. Статистичката грешка изнесува ±3 проценти.
Оценката 2,7 покажува благо подобрување во однос на претходните години, бидејќи во 2025 година Собранието било оценето со 2,5, а во 2024 година со 2,3. Но и покрај растот, оценката останува под средната вредност, што значи дека граѓаните и натаму не се убедени дека Собранието ја извршува својата улога како силна, независна и одговорна институција.
Најсилниот удар врз довербата доаѓа од перцепцијата за тоа чии интереси навистина ги застапуваат пратениците. Според истражувањето, 74 проценти од граѓаните сметаат дека пратениците секогаш ги застапуваат сопствените лични интереси. Дополнително, 66 проценти сметаат дека тие го следат тесниот интерес на партиското раководство, а 56 проценти ги поврзуваат со бизнис-интереси.
Само 9 проценти од испитаниците веруваат дека пратениците ги застапуваат интересите на сите граѓани. Овој податок ја покажува најголемата дистанца меѓу институцијата и јавноста: Собранието формално е дом на граѓаните, но голем дел од граѓаните не го доживуваат како место каде што се брани нивниот интерес.
Истражувањето покажува и дека јавноста смета оти Владата има поголема контрола врз Собранието отколку што Собранието ја контролира Владата. Тоа е сериозен сигнал, бидејќи една од клучните функции на законодавниот дом е токму надзорот врз извршната власт. Ако граѓаните го гледаат Собранието како институција што следи, а не како институција што контролира, тогаш се отвора прашањето за реалната политичка тежина на пратениците.
Меѓу причините за ниската доверба, граѓаните најчесто наведуваат дека пратениците не работат совесно и професионално, дека не работат во интерес на граѓаните и државата, дека има корупција и дека се носат лоши закони водени од лични интереси. Во таква слика, оценката 2,7 не е само бројка, туку пресек на долготрајна недоверба во начинот на кој функционира претставничката демократија.
Дополнителен проблем е начинот на кој граѓаните ја гледаат собраниската дебата. Наместо простор за аргументи, контрола и јавен интерес, Собранието често се доживува како сцена за партиска конфронтација, омаловажување и политички настапи без суштински ефект врз животот на граѓаните.
Затоа „двојката“ што граѓаните му ја пишаа на Собранието не е само оценка за една институција, туку предупредување дека довербата во пратениците и натаму е кревка, а јавноста очекува повеќе од бројки, седници и партиски говори.
