Skip to content
Иранската револуционерна гарда соопшти дека извршила напад врз американски центар за специјални операции во областа Ал-Танф во Сирија, што претставува прва директна иранска воена акција на сириска територија во актуелниот регионален конфликт. Тврдењето на Техеран засега не е независно потврдено, а ниту американската војска ниту сириските власти веднаш не се огласија за нападот.
Според иранските државни медиуми, операцијата била одговор на американските напади во областа Ираншахр, во кои, како што тврди Техеран, биле убиени ирански војници. Целта на нападот наводно бил американски команден центар во Ал-Танф, стратешка област во близина на границите на Сирија, Јордан и Ирак.
Американската војска, меѓутоа, во февруари соопшти дека го завршила повлекувањето од базата Ал-Танф. Поради тоа, останува нејасно каков објект бил погоден, дали во него имало американски персонал и дали нападот предизвикал материјална штета или жртви. Ројтерс наведе дека не може независно да го потврди иранското соопштение.
Сирија досега настојуваше да остане надвор од директната конфронтација меѓу Иран и САД. Сирискиот претседател Ахмед ал-Шара во март изјави дека земјата нема да се вклучи во конфликтот доколку не биде директно нападната. Најновата иранска операција, доколку биде потврдена, го проширува географскиот опсег на судирите и на сириска територија.
Нападот во Сирија е дел од пошироката иранска одмаздничка операција по шест последователни ноќи американски воздушни напади врз Иран. Техеран соопшти дека во петокот нападнал американски објекти и во Бахреин и Кувајт, додека ракети и беспилотни летала биле насочени и кон американски воени позиции во други земји од регионот.
Во Катар двапати беше издадено предупредување до населението да побара засолниште поради ирански ракетни напади. Катарските власти соопштија дека едно дете било повредено од остатоци од пресретната ракета. Јорданската армија соопшти дека пресретнала три ракети лансирани од Иран, а експлозии биле регистрирани и во северен Ирак.
Американската Централна команда соопшти дека борбени авиони, беспилотни летала и воени бродови погодиле десетици ирански воени цели, меѓу кои системи за крајбрежен надзор, противвоздушна одбрана, воена логистика и поморски капацитети.
Последната рунда американски напади била насочена кон островот Кешм и околината на Бандар Абас, каде се наоѓа најголемото иранско пристаниште, како и важни поморски и воени објекти на Револуционерната гарда. Иранските медиуми објавија дека биле погодени и мостови, железничка станица и аеродромот во Ираншахр.
Според иранската државна агенција ИРНА, најмалку седум лица загинале во американските напади врз мостови во крајбрежниот град Бандар Хамир. Американските удари врз патната и железничката инфраструктура се толкуваат како обид да се прекинат транспортните врски меѓу Бандар Абас и централните делови на Иран.
Паралелно со проширувањето на воздушните напади, бродскиот сообраќај низ теснецот Хормуз е намален на речиси симболично ниво. Само три товарни бродови го поминале теснецот во четвртокот, што е најмал дневен број од мај. Еден ден претходно поминале 11 бродови, во споредба со просекот од околу 125 бродови дневно пред почетокот на војната.
Ниту еден голем танкер за сурова нафта или брод за транспорт на течен природен гас не го поминал теснецот втор ден по ред. Дел од бродовите запреле во Оманскиот Залив, други се вратиле назад, а некои ги исклучиле системите за автоматско следење поради ризикот од напади.
Иранската револуционерна гарда соопшти дека нема да дозволи извоз на нафта и гас низ Хормуз сè додека продолжуваат американските напади. Вашингтон, од друга страна, повторно воведе поморска блокада на иранските пристаништа и соопшти дека пренасочил три комерцијални бродови, онеспособил еден што не ги почитувал наредбите и извршил контрола на друг брод.
Хормуз е една од најважните поморски точки за светската трговија со енергенси. Во мирнодопски услови низ него минуваше приближно една петтина од светската трговија со нафта и природен гас. Прекинот на сообраќајот веќе предизвикува притисок врз цените и врз синџирите за снабдување.
Цената на нафтата „брент“ во петокот достигна околу 84,30 долари за барел, додека американската нафта ВТИ се тргуваше по околу 79,11 долари. Двата референтни типа нафта поскапеа за речиси 12 проценти во текот на неделата.
Дополнителна загриженост предизвикуваат сигналите дека Техеран може да побара од Хутите во Јемен да го загрозат и теснецот Баб ал-Мандаб, кој го поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив. Истовремено нарушување на сообраќајот низ Хормуз и Баб ал-Мандаб би погодило две од најзначајните светски рути за транспорт на нафта, гас и комерцијална стока.
