Skip to content
Марко Маковец е словенечкиот дипломат кого Европската комисија го назначи за главен советник за помирување и нормализација на Западен Балкан во Генералниот директорат за проширување и источно соседство. На новата функција тој треба да работи на едно од најчувствителните прашања за регионот – надминување на последиците од конфликтите, подобрување на односите меѓу соседите и отстранување на политичките спорови што го блокираат европскиот пат.
Именувањето не е случајно. Маковец има повеќедецениско искуство во словенечката и европската дипломатија, а значаен дел од неговата кариера е поврзан токму со Западен Балкан, проширувањето на ЕУ и безбедносната политика.
Од 2020 година работеше како директор и заменик-управен директор за Европа во Европската служба за надворешно дејствување. Во неговото портфолио беа Западен Балкан, Југоисточна Европа, Турција, источниот Медитеран, Обединетото Кралство, Западна Европа и Арктикот.
Пред тоа, од 2017 до 2020 година, беше амбасадор и претставник на Словенија во Политичкиот и безбедносниот комитет на Европската Унија, тело во кое земјите членки ги усогласуваат ставовите за надворешната, безбедносната и одбранбената политика.
Маковец бил главен советник за надворешна политика на словенечкиот претседател Борут Пахор, а претходно ја извршувал истата советничка функција и во кабинетот на премиерот. Работел и како заменик-шеф на словенечката амбасада во Рим, како и во работната група на Советот на ЕУ задолжена за Западен Балкан.
Неговата биографија покажува дека уште од почетокот на дипломатската кариера бил вклучен во теми поврзани со регионот. Дипломирал право и меѓународно право, а покрај словенечкиот, зборува англиски, француски, италијански и хрватски јазик.
Во првата година од мандатот на европската комесарка за проширување Марта Кос, Маковец го водеше нејзиниот кабинет. Тој беше еден од најблиските соработници на Кос во период кога проширувањето повторно стана една од главните геополитички теми во Брисел. На почетокот на 2026 година ја напушти таа позиција по реорганизацијата на кабинетот.
Европската комисија засега не објави детално оперативно портфолио за новата функција. Самиот назив, сепак, покажува дека Маковец ќе дава стратешки совети, ќе учествува во координацијата на европските политики и ќе работи на прашања што ги поврзуваат помирувањето, добрососедските односи и процесот на проширување.
Неговата улога не треба да се меша со функцијата на специјалниот претставник на ЕУ за дијалогот меѓу Белград и Приштина. Тој процес го води посебен европски претставник, додека мандатот на Маковец е поставен во рамките на Европската комисија и се однесува пошироко на целиот Западен Балкан.
Тоа значи дека во неговиот фокус може да се најдат политичките односи меѓу Србија и Косово, состојбите во Босна и Херцеговина, билатералните спорови меѓу земјите кандидати, прашањата од военото минато и условите за регионална соработка. Точниот обем на неговите овластувања ќе зависи од задачите што ќе ги утврдат Европската комисија и Генералниот директорат за проширување.
За Македонија, ова именување е важно бидејќи добрососедските односи и билатералните прашања веќе имаат директно влијание врз пристапните преговори. Маковец претходно јавно предупредуваше дека билатерализацијата може да го претвори проширувањето во процес во кој споровите меѓу две држави ги запираат реформите на земјите кандидати.
