Која е Снежана Пауновиќ, министерката што рече дека би го „етнички исчистила“ Косово?

Изјавата дека во 1998 година би го „етнички исчистила“ Косово ја стави српската министерка Снежана Пауновиќ во центарот на политички скандал. Студентите во блокада ја оценија пораката како спротивна на Уставот и човековите права, опозициски партии побараа разрешување, а Европската Унија порача дека за таква реторика нема место во Европа.

Пауновиќ е министерка за државна управа и локална самоуправа, родена е во 1975 година во Пеќ и по професија е економистка. Членка е на Социјалистичката партија на Србија од 1992 година, а од 2024 година е нејзина потпретседателка. Претходно била пратеничка, потпретседателка на српското Собрание и шефица на пратеничката група на СПС.

ШТО ТОЧНО КАЖА МИНИСТЕРКАТА?

Во емисијата „Неиспричано“ на телевизијата Курир, Пауновиќ изјави дека, доколку била на местото на Слободан Милошевиќ, во 1998 година би го „етнички исчистила“ Косово. Таа самата ја опиша формулацијата како најгруба што некогаш ја употребила.

По бурните реакции, министерката тврдеше дека реченицата била извадена од контекст. Таа објасни дека не мислела на убивање, туку на иселување на оние што не се чувствувале како жители на тогашна Сојузна Република Југославија во нивната, како што рече, „матична држава Албанија“. Истовремено порача дека не се откажува од своите ставови и од политиката на СПС.

Студентите во блокада објавија соопштение под наслов „Не им го посакуваме на другите она што не си го посакуваме себеси“. Тие порачаа дека нема оправдување за повикување на етничко чистење, ниту како историска претпоставка, ниту како личен или политички став.

Српскa министеркa: Да бев Милошевиќ, етнички ќе го исчистев Косово

Според студентите, особено е загрижувачки што таквата изјава доаѓа од министерка чиј ресор треба да се заснова врз еднаквост, владеење на правото и заштита на сите граѓани без разлика на нивната етничка припадност.

Дел од медиумите студентската реакција ја претставија како директно барање за разрешување. Сепак, во објавениот текст студентите не формулираа конкретно парламентарно барање, туку порачаа дека функционерите треба да го штитат достоинството на секој човек и дека таквиот говор нема место во демократска Србија.

Пратеникот Шаип Камбери најави дека во српското Собрание ќе поднесе барање за разрешување на Пауновиќ. Тој оцени дека изјавата е спротивна на обврските на Србија како земја кандидат за членство во ЕУ и на заштитата на малцинските права.

Разрешување побараа и повеќе опозициски партии и организации, меѓу кои Движењето на слободни граѓани, Лигата на социјалдемократите на Војводина и Работната група за Поглавјето 35 на Националниот конвент за ЕУ. Критичките медиуми Н1, Нова, Данас, 021, Машина и КоССев отворија и прашање дали Србија навистина се дистанцирала од политиките на деведесеттите години.

Лидерот на СПС и министер за внатрешни работи Ивица Дачиќ застана во одбрана на Пауновиќ и ги нарече нападите врз неа лицемерни. Тој тврдеше дека критичарите го игнорираат прогонувањето на Србите од Косово.

Но, неговиот сопартиец Бранко Ружиќ јавно се огради, наведувајќи дека етничкото чистење никогаш не било политика на СПС или на Србија и дека таквата реторика не придонесува за дијалог и нормализација на односите.

Претседателката на српското Собрание Ана Брнабиќ исто така соопшти дека изјавата на Пауновиќ не ја претставува официјалната политика на Србија и дека државата не поддржува етничко чистење. Истовремено нагласи дека министерката и самата била протерана од Пеќ.

Реагираше и Европската комисија, која порача дека во Европа нема место за реторика што го оправдува етничкото чистење и ги повика политичките лидери да се однесуваат одговорно и да избегнуваат поттикнувачки изјави.

Во обвинението на Хашкиот трибунал против Слободан Милошевиќ се тврдеше дека српските и југословенските сили протерале околу 800.000 косовски Албанци и извршиле убиства, насилство и уништување имот. Судскиот процес против Милошевиќ не заврши со пресуда бидејќи тој почина во притвор во 2006 година.

Токму затоа, зборовите „етничко чистење“ не се само груба политичка метафора. Тие се поврзани со една од најтешките страници од современата историја на регионот и со дела што меѓународното право ги третира како тешки злосторства.

Пауновиќ засега не најави оставка. Напротив, таа остана на ставот дека јавноста треба да знае што мислат државните функционери за Косово.