Отсуството на македонските универзитети од најновото рангирање Global 2000 на Центарот за рангирање на светски универзитети (CWUR) не е само статистичка вест, туку индикатор за подлабок проблем во образовниот и развојниот систем, бидејќи македонски универзитети Global 2000 веќе не се дел од листата на 2.000 најдобри високообразовни институции во светот, што повторно ја отвора дебатата за состојбата на високото образование во земјата.
Според објавените податоци за Global 2000 List 2026 на CWUR, анализирани се над 21.000 високообразовни институции, при што во првите 2.000 не се наоѓа ниту еден универзитет од Северна Македонија. Оваа состојба е пренесена и во домашните медиуми како уште еден сигнал за континуираното отсуство на земјата од повисоките делови на глобалните академски рангирања.
Податоците за претходните години покажуваат дека Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје во изданието за 2024 година бил рангиран на 1.990. место од над 20.000 институции, што тогаш се толкувало како позиција на границата на видливост. Година подоцна, таа позиција е изгубена, а со тоа и присуството на македонските универзитети во ова рангирање.
Рангирањето на CWUR се базира на четири главни критериуми: квалитет на образование, вработливост на дипломирани студенти, квалитет на наставниот кадар и истражувачки перформанси, при што најголема тежина има научноистражувачката продуктивност. Токму во овој сегмент експертите најчесто укажуваат на најголемите слабости на домашниот систем, поврзани со финансирање, инфраструктура и меѓународна видливост.
Во споредба со регионот, дел од универзитетите од Србија, Словенија и Хрватска успеваат да се позиционираат во различни делови од листата, што дополнително ја нагласува разликата во институционалниот капацитет и научната продукција во регионот на Западен Балкан.
Анализите на повеќе рангирања, вклучително и QS и Times Higher Education, покажуваат дека Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ не е целосно надвор од глобалната академска мапа, но се наоѓа во долните или средните групи на рангирање, со тренд на стагнација или пад во одредени периоди.
Во поширок контекст, проблемот со позицијата на македонските универзитети се поврзува со долгорочни структурни слабости, вклучително ограничени научни фондови, недоволна интернационализација, административни оптоварувања и ограничена поврзаност меѓу академијата и стопанството, што директно влијае врз истражувачките резултати и меѓународната видливост.
