Мицотакис од Анкара испрати порака до НАТО за Турција и F-35

Мицотакис од Анкара испрати порака до НАТО за Турција и F-35, во момент кога прашањето за можната продажба на американски борбени авиони на Анкара повторно ја отвори чувствителната тема за воената рамнотежа во Источниот Медитеран. Грчкиот премиер Кирјакос Мицотакис, при пристигнувањето на НАТО самитот во Турција, порача дека Алијансата мора да ги земе предвид безбедносните чувствителности на сите земји членки.

Како што објави Kathimerini, Мицотакис бил прашан за можноста Соединетите Американски Држави да го одобрат враќањето на Турција во програмата за борбените авиони F-35, откако Доналд Трамп претходно сигнализирал дека сака да ја преиспита американската забрана. Грчкиот премиер не ги коментирал директно изјавите на Трамп и Реџеп Таип Ердоган, но одговорил со порака за добрососедски односи, меѓусебно почитување и меѓународно право.

Мицотакис нагласи дека НАТО е одбранбена алијанса и дека нејзиното единство не може да се гради ако се игнорираат отворени спорови меѓу сојузници. Тој потсети дека Грција и натаму се соочува со турско casus belli, односно закана со војна, ако Атина го искористи своето законско право да ги прошири територијалните води.

„Една алијанса треба да се темели на добрососедски односи“, порача Мицотакис, додавајќи дека чувствителностите на сите членки на НАТО мора да бидат земени предвид. Според него, нерешените прашања можат да се надминат само преку соработка и добрососедски дух.

Грчките медиуми ја читаат оваа изјава како внимателна, но јасна порака до Вашингтон и Анкара. Мицотакис не влезе во директна конфронтација со Трамп, ниту ја спомена Турција како противник во НАТО, но го врати во фокусот аргументот дека не може да се зборува за сојузничка доверба ако една членка чувствува закана од друга.

Паралелно, грчкиот премиер нагласи дека Грција ги исполнува своите обврски кон НАТО. Тој изјави дека земјата веќе ја достигнува целта од 3,5 проценти од БДП за одбранбени трошоци и дека спроведува програма за модернизација на вооружените сили вредна 25 милијарди евра.

Оваа порака доаѓа во чувствителен момент за НАТО. Самитот во Анкара се одржува во сенка на новите дебати за одбранбеното трошење, војната во Украина, тензиите на Блискиот Исток и прашањето колку Соединетите Американски Држави ќе бараат од европските сојузници да преземат поголем товар за сопствената безбедност.

За Грција, пак, главната точка останува Источниот Медитеран. Ако Турција повторно добие пристап до F-35, Атина ќе бара гаранции дека тоа нема да ја наруши рамнотежата во регионот и дека НАТО нема да ги третира грчките безбедносни грижи како спореден проблем.

Изјавата на Мицотакис затоа не е само дипломатска формула од самит. Таа е порака дека грчко-турските односи повторно влегуваат во центарот на НАТО дебатата, особено кога во истата реченица се споменуваат F-35, Трамп, Ердоган и прашањето кој во Алијансата навистина ги слуша стравовите на помалите членки.