Skip to content
Новата влада се гласа на 13 јули, но дали Мицкоски само ја централизира моќта? Собранието ја закажа седницата за реконструкцијата на Владата за понеделник, 13 јули, во 11 часот, со што политичката операција на премиерот Христијан Мицкоски влегува во завршна парламентарна фаза.
Предлогот за разрешување и избор на нови членови на Владата доцна попладнето пристигна во Собранието, а претседателот на парламентот Африм Гаши експресно ја закажа седницата. На неа прво треба да бидат разрешени осум актуелни министри и двајца заменик-министри, а потоа да се гласа за осум нови министри.
На хартија, станува збор за реконструкција. Во политичка смисла, прашањето е многу поголемо: дали Владата добива нова енергија или премиерот само ја прераспределува моќта така што најважните ресори и најризичните одлуки остануваат под посилна контрола на центарот?
За нови членови на Владата се предложени Јетон Шасивари за правда, Агрон Ферати за односи меѓу заедниците, Седат Сулејмани за култура и туризам, Борче Серафимовски за земјоделство, Сашо Клековски за здравство, Ѓоко Велковски за социјална политика, Ерџан Демир како министер без ресор задолжен за интеграција на Ромите и Иван Стоиљковиќ за локална самоуправа.
Со оваа распределба, ВМРО-ДПМНЕ го презема здравството, еден од највидливите и најризични ресори во Владата, но истовремено и сектор со огромна политичка тежина. Здравството е место каде секој успех брзо носи поени, а секој неуспех директно се враќа кај премиерот и владејачката партија.
ВЛЕН, пак, не добива нужно повеќе, но добива поинаква институционална тежина. Со правдата и културата и туризмот, коалицијата влегува во ресори што имаат силна политичка, идентитетска и реформска димензија. Особено Министерството за правда може да стане простор за прашања поврзани со владеење на правото, законски измени, јазични политики и европски реформи.
ЗНАМ ја губи правдата и се сели во земјоделството. Формално, партијата останува дел од власта, но политички се префрла од ресор со висока институционална симболика во ресор со силна теренска инфраструктура, субвенции и директна врска со гласачите пред локалните избори.
Најчувствителна е и рокадата на Иван Стоиљковиќ во локална самоуправа. Тој досега беше во ресорот за односи меѓу заедниците, а сега влегува во министерство директно поврзано со општините, децентрализацијата и локалната рамнотежа. Токму тука веќе се отворија критики дека реконструкцијата може да допре до најчувствителните политички прашања во државата.
Опозицијата ја чита реконструкцијата како „театар“ и козметичка промена. СДСМ тврди дека Мицкоски само ги размени фотелјите во коалицијата, без суштинска промена во начинот на владеење, додека клучните политики и клучните центри на моќ остануваат исти.
Но дури и надвор од опозициската реторика, оваа реконструкција отвора реална дилема. Ако новите министри добијат простор за самостојност, резултати и одговорност, тогаш Мицкоски ќе може да тврди дека навистина ја освежил Владата. Ако, пак, сите важни пораки и одлуки продолжат да доаѓаат од еден политички центар, тогаш реконструкцијата ќе изгледа како уште еден чекор кон премиерски модел на управување.
Затоа 13 јули нема да биде само ден за гласање нови министри. Тоа ќе биде ден кога ќе се види новата формална мапа на Владата, но вистинската политичка мапа ќе се чита подоцна: кој ќе има моќ, кој ќе има одговорност, кој ќе биде само извршител, а кој навистина ќе носи одлуки.
Реконструкцијата на Мицкоски затоа не треба да се мери само по имињата што заминуваат и доаѓаат. Треба да се мери по тоа дали Владата станува поефикасна или само поцентрализирана. Зашто граѓаните нема да ја оценуваат реконструкцијата по распоредот на фотелјите, туку по тоа дали нешто навистина ќе се промени во нивниот живот.
