Skip to content
Три работи што го креваат холестеролот, а не се храна, сè почесто се посочуваат од кардиолозите како тивки ризици за срцето: генетиката, лошиот сон и хроничното воспаление, бидејќи високите вредности на холестерол често се развиваат без јасни симптоми и се откриваат дури преку крвна анализа.
Првиот фактор е наследноста. Кај дел од луѓето холестеролот може да биде висок и кога исхраната е релативно уредна, телесната тежина е нормална и физичката активност е присутна. Генетските предиспозиции, меѓу кои и покачени вредности на липопротеин(а), можат да го зголемат кардиоваскуларниот ризик и обично не се решаваат само со промена на животниот стил. Затоа редовните контроли се важни, особено ако во семејството има рани срцеви заболувања или висок холестерол.
Вториот ризик е лошиот и нередовен сон. Недоволното спиење може да го наруши хормоналниот баланс, да го зголеми кортизолот, да влијае врз метаболизмот и да се поврзе со повисок ЛДЛ, триглицериди и понизок ХДЛ холестерол. American Heart Association наведува дека 7 до 9 часа квалитетен сон дневно се дел од превенцијата и контролата на кардиоваскуларните ризици.
Третиот фактор е хроничното воспаление. Долготрајни воспалителни состојби, автоимуни заболувања, инфекции или проблеми со непцата можат да влијаат врз крвните садови и врз начинот на кој телото ги обработува мастите. Во таква состојба, ЛДЛ холестеролот полесно може да стане дел од процесите што водат кон создавање наслаги во артериите.
Ова не значи дека храната не е важна. Напротив, исхраната богата со влакна, редовната физичка активност, одржувањето здрава телесна тежина, избегнувањето пушење и доволниот сон остануваат основа за контрола на холестеролот. Mayo Clinic препорачува редовно движење, а American Heart Association како општ минимум за возрасни наведува 150 минути умерена физичка активност неделно.
Клучната порака е дека холестеролот не треба да се гледа само низ чинијата. Ако вредностите остануваат високи и покрај промени во исхраната, можно е зад нив да стојат наследност, недоволен сон, хроничен стрес, воспаление или комбинација од повеќе фактори. Во такви случаи најважно е да не се импровизира со совети од интернет, туку да се направи лабораториска проверка и разговор со лекар.