Skip to content
Поранешната обвинителка Ленче Ристоска тврди дека предметот „Талир 2“ ѝ бил одземен за да се овозможи исход со кој ќе се избегне конфискацијата на седиштето на ВМРО-ДПМНЕ, познато како Белата палата. Нејзината реакција доаѓа откако Основниот кривичен суд го ослободи Никола Груевски и го одби барањето за одземање на партискиот имот.
Ристоска го започна предметот и го застапуваше околу седум и пол години, сè до март 2026 година, кога државниот јавен обвинител Ненад Савески ѝ ги повлече овластувањата за „Талир 1“ и „Талир 2“. Савески тогаш тврдеше дека одлуката не е насочена лично против неа и дека се однесува на повеќе обвинители што работеле со посебни овластувања. Набргу потоа Ристоска поднесе оставка од обвинителската функција.
Клучната дилема што ја отвора е како истиот доказен материјал можел најпрво да доведе до осудителна, а потоа до ослободителна пресуда.
Во првото судење во 2022 година, Груевски беше осуден на шест години затвор, а беше изречена и конфискација на Белата палата и на друг партиски имот. Апелацискиот суд ја укина пресудата во 2024 година и го врати предметот на повторно судење, повикувајќи се на измените на Кривичниот законик од 2023 година.
Во повторената постапка судијката Даниела Алексовска-Стојановска соопшти дека доказите и нивната оцена останале непроменети, но дека обвинителството не докажало оти Груевски ги пречекорил службените овластувања. Според судот, ослободителната пресуда е последица на измените во Кривичниот законик.
Токму тука Ристоска гледа суштинска противречност. Таа прашува како непроменетите докази и факти можат да доведат до два целосно спротивни исхода и тврди дека променетата правна квалификација не го менува она што произлегува од доказниот материјал.
Според неа, обвинението било приспособено на изменетиот Кривичен законик и било дополнето со тврдење дека Груевски, како тогашен претседател на ВМРО-ДПМНЕ, не ја исполнил законската обврска да ги врати средствата добиени од компанијата „Бетон“ и да ја надомести разликата меѓу вредноста на изградениот објект и земјиштето. Ристоска тврди дека овој дел од обвинението не бил опфатен во јавното образложение на судот.
Судот, од друга страна, оцени дека обвинението не било докажано надвор од разумно сомневање и го одби предлогот за конфискација. Пресудата не е правосилна и обвинителството има право да поднесе жалба.
Ристоска предупредува дека времето е клучно бидејќи предметот во август навлегува во завршната фаза на застарување. Според нејзината процена, дури и ако биде поднесена жалба, Апелацискиот суд ќе има многу малку време да донесе одлука пред истекувањето на роковите.
Таа посочува дека конфискација може да се бара и по застарување на кривичното гонење, но не и доколку постои правосилна ослободителна пресуда. Поради тоа, смета дека суштинското прашање во „Талир 2“ повеќе не е само дали Груевски ќе биде осуден, туку дали државата воопшто ќе добие можност да ја продолжи постапката за одземање на имотот.
Ристоска укажува и на одложувањата на последните рочишта. Според неа, едно рочиште било одложено по барање на застапниците на ВМРО-ДПМНЕ, иако нивното присуство не било задолжително, а обвинителството не се спротивставило. Таа смета дека временскиот распоред ја намалил можноста предметот навреме да стигне пред Апелација.
Нејзиниот заклучок е дека ослободувањето на Груевски било од второстепено значење за заинтересираните страни, бидејќи гонењето и онака се приближувало до застарување. Како главна цел таа го посочува избегнувањето на конфискацијата на Белата палата и останатиот имот на партијата. Станува збор за став и сомневање на Ристоска, а не за правосилно утврден факт.
Премиерот Христијан Мицкоски, пак, оцени дека со ослободителната пресуда правдата е задоволена во делот што се однесува на ВМРО-ДПМНЕ. Тој ги нарече предметите „Талир 1“ и „Талир 2“ политички мотивирани и одговорноста за ослободувањето ја поврза со измените на Кривичниот законик усвоени во 2023 година.
Следниот потег е на обвинителството. Доколку не биде поднесена жалба, ослободителната пресуда и одбивањето на конфискацијата ќе станат правосилни. Доколку има жалба, Апелацискиот суд ќе треба да одлучува во трка со роковите за застарување.
