Skip to content
Трошоците на животот во мај 2026 година се зголемени за 4,8 проценти во споредба со истиот месец лани, а цените на мало пораснале за 5,6 проценти, покажуваат најновите податоци на Државниот завод за статистика. На месечно ниво, инфлацијата во мај во однос на април изнесува 0,6 проценти.
Најголем месечен раст е забележан кај транспортот, каде трошоците пораснале за 1,6 проценти. Пораст од 1 процент има кај храната и безалкохолните пијалаци, како и кај облеката и обувките. Поскапување е регистрирано и кај рекреацијата, спортот и културата за 0,9 проценти, информациите и комуникациите за 0,7 проценти, рестораните и услугите за сместување за 0,5 проценти, како и кај здравствената заштита и домувањето, водата, струјата, гасот и другите горива за 0,1 процент.
Овие бројки покажуваат дека притисокот врз домашниот буџет не доаѓа од една категорија, туку од повеќе страни истовремено. Кога во ист месец растат храната, транспортот, облеката, комуникациите и услугите за сместување, секојдневниот живот станува поскап и за семејствата со редовни приходи, и за пензионерите, и за граѓаните со минимални и подпросечни плати.
Храната останува најчувствителната категорија, бидејќи нејзиното поскапување најбрзо се чувствува во секојдневната потрошувачка. Порастот од 1 процент за само еден месец кај храната и безалкохолните пијалаци доаѓа во период кога граѓаните веќе реагираат на високите цени на зеленчукот, овошјето, месото, млечните производи и основните намирници. За голем дел од домаќинствата, секоја нова промена во цените значи ново кратење на количините или прераспределба на месечниот буџет.
Транспортот, пак, со раст од 1,6 проценти во мај, има пошироко влијание од цената што граѓаните ја плаќаат за гориво, автобус или такси. Поскап транспорт значи и повисоки трошоци за дистрибуција, снабдување и логистика, што подоцна може да се прелее во цените на храната и другите производи. Затоа оваа категорија е еден од најважните сигнали за тоа дали инфлацискиот притисок ќе се задржи и во следните месеци.
Намалување на трошоците во мај, во однос на април, е забележано кај личната нега, социјалната заштита и разновидните стоки и услуги за 0,4 проценти, како и кај покуќнината, опремата за домаќинствата и редовното одржување за 0,1 процент. Трошоците кај образованието, осигурувањето и финансиските услуги, како и кај алкохолните пијалаци, тутунот и наркотиците останале на исто ниво како претходниот месец.
Но овие намалувања се премали за да го променат главниот впечаток: животот во Македонија и во мај продолжил да поскапува. Особено загрижува што цените на мало растат побрзо од индексот на трошоците на живот, со годишен раст од 5,6 проценти. Тоа значи дека трговските цени и понатаму се движат нагоре, а ефектот најмногу го чувствуваат граѓаните што најголем дел од приходите ги трошат за храна, сметки, превоз и основни услуги.
Во ваква состојба, инфлацијата не е само економски индикатор, туку социјална реалност. Таа се гледа во пазарската кошница, во сметката за превоз, во одложеното купување облека, во редуцираните излегувања, во внимателното планирање на летниот одмор и во секојдневната пресметка што може, а што не може да се купи.
Главниот предизвик за институциите останува како да се спречи поскапувањето да стане трајна состојба. Ако растот на цените продолжи да се концентрира кај храната и транспортот, тогаш најсилниот удар ќе биде врз граѓаните со најниски приходи. За нив, инфлацијата од 4,8 проценти не е апстрактна бројка, туку разлика меѓу полна и половична кошница.
