Украина ја нишани руската нафтена флота: танкерите веќе не се само трговија

Украина ја нишани руската нафтена флота: танкерите веќе не се само трговија. Киев тврди дека руската „сенка флота“, која ѝ помага на Москва да извезува нафта и гас и покрај санкциите, сè потешко може да се третира како обичен цивилен транспорт.

Според The Kyiv Independent, украинскиот вицепремиер Олексиј Кулеба испратил писмо до Меѓународната поморска организација, во кое ја отвора дилемата дали овие бродови може да се сметаат само за комерцијални пловила ако носат приходи што ја финансираат руската војна против Украина.

Руската „сенка флота“ е мрежа од стари танкери, нејасни сопственички структури, чести промени на знамиња и бродови што пловат надвор од вообичаената транспарентност на меѓународниот поморски систем. Токму преку оваа флота Москва успева да продолжи со извоз на енергенси и да обезбедува пари за својот воен буџет.

Киев сега го поставува прашањето многу поостро: ако танкерите ја полнат руската воена каса, дали тие и понатаму се само трговски бродови? Украинскиот аргумент е дека приходите од тие товари не завршуваат во обична економска размена, туку стануваат дел од машината што финансира ракети, дронови, артилерија и продолжување на агресијата.

Тоа не значи дека секој руски танкер автоматски е воена цел. Но Украина бара светот да ја гледа „сенка флотата“ како дел од пошироката воена инфраструктура на Кремљ, а не само како проблем за санкции и осигурување. Со други зборови, Киев сака да ја избрише удобната граница меѓу трговијата и војната таму каде што парите од трговијата директно ја хранат војната.

Овој став доаѓа во момент кога европскиот притисок врз руските танкери расте. Велика Британија и Франција веќе преземаат мерки против бродови поврзани со руските енергетски испораки, а западните држави се обидуваат да ја затворат мрежата со која Москва ги заобиколува санкциите.

Дополнителна загриженост предизвикуваат и извештаите дека делови од руската цивилна поморска флота сè повеќе се движат во сива зона меѓу трговија и безбедност. Во Балтичкото Море беше објавено дека руски LNG-танкер, поврзан со снабдувањето на Калининград, бил снимен со тешки митралези и заштитени позиции. Тоа ја прави линијата уште понејасна: кога цивилен брод станува дел од воена логистика?

Москва, очекувано, ги отфрла украинските аргументи и ги претставува нападите или заканите кон бродови како опасна ескалација. Но Киев потсетува дека Русија со години напаѓа украинска инфраструктура, пристаништа и цивилно поморство, вклучително и бродови што превезувале храна и стока.

Затоа оваа приказна е многу поголема од еден танкер. Таа отвора нова опасна страница во војната: дали морето ќе стане уште еден простор во кој руската економија, санкциите и воената логистика директно ќе се судрат?

Ако украинскиот аргумент добие поширока меѓународна поддршка, руската „сенка флота“ може да се најде под многу поголем притисок. Не само преку нови санкции, туку и преку инспекции, задржувања, забрани за пристаништа, притисок врз осигурителни компании и држави што им даваат знаме на овие бродови.

Но ризикот е сериозен. Секој инцидент со танкер во Црното Море, Балтикот или Медитеранот може да стане повод за нова ескалација меѓу Русија, Украина и Западот. Затоа прашањето што го отвора Киев не е само правно, туку и геополитичко: дали брод што носи пари за војна може и понатаму да се крие зад цивилна ознака?

Украина сега сака светот да го види она што, според Киев, одамна е очигледно: руската нафтена флота не е само економска алатка, туку една од артериите што ја одржуваат војната на Путин.