Војна со вештачка интелигенција води кон уништување, реагира папата

Војна со вештачка интелигенција и високотехнолошко оружје го турка светот кон „спирала на уништување“, предупреди папата Лав XIV денеска на Универзитетот „Ла Сапиенца“ во Рим, најголемиот универзитет во Европа, повикувајќи на мир во Украина, Газа, палестинските територии, Либан и Иран. Неговата порака доаѓа во момент кога државите ги зголемуваат воените буџети, а новите технологии сè подлабоко влегуваат во начинот на кој се водат војните.

Папата остро го критикуваше растот на воените издатоци, особено во Европа, оценувајќи дека таквото вооружување не треба лесно да се нарекува „одбрана“ ако истовремено ги намалува вложувањата во образование, здравство и дипломатија. Според Reuters, тој предупредил дека европските воени трошоци во 2025 година пораснале за 14 проценти, на 864 милијарди долари, во атмосфера на војна, страв и ново вооружување.

Во центарот на неговата порака е опасноста од префрлање на одлуките за живот и смрт кон машини. Лав XIV порача дека вештачката интелигенција мора да се следи и регулира и во цивилниот и во воениот контекст, за да не ги ослободи луѓето од одговорност за сопствените одлуки и за да не ја продлабочи трагедијата на вооружените конфликти.

Ова не е изолиран став, туку дел од пошироката линија на Ватикан кон автономното оружје и воената употреба на технологијата. Светата столица претходно побара мораториум за смртоносни автономни оружени системи и правно обврзувачки правила со кои одлуките за живот и смрт би останале под значајна човечка контрола.

Во документите на Ватикан веќе се предупредува дека воената примена на вештачката интелигенција ја влошува трагедијата на вооружените судири и создава тенденција политичките и воените лидери да ја избегнуваат одговорноста, додека одлуките сè повеќе се „делегираат“ на машини. Токму затоа денешната порака на папата звучи како морално предупредување до владите, армиите и технолошките компании.

Лав XIV ја поврза темата и со улогата на образованието и истражувањето. Според него, универзитетите не смеат да станат лаборатории за технологии што го олеснуваат уништувањето, туку простори што ја бранат човечката одговорност, достоинството и мирот. Во свет во кој војните веќе се водат со дронови, алгоритми, сателитски податоци и автоматизирани системи, пораката е јасна: најопасниот момент не е кога машината станува моќна, туку кога човекот ќе престане да чувствува одговорност за нејзината употреба