Skip to content
Зошто се будите пред алармот, понекогаш само неколку минути пред да заѕвони? Не станува збор за случајност, ниту мозокот некако го „чита“ часовникот. Објаснувањето се крие во циркадниот ритам – внатрешниот биолошки часовник што ги регулира спиењето, телесната температура, хормоните и утринската будност.
Кога секојдневно легнуваме и стануваме во приближно исто време, организмот ја учи рутината. Пред вообичаениот час за будење, телесната температура постепено расте, сонот станува полесен, а мозокот почнува да се подготвува за премин во будна состојба. Затоа очите може да се отворат непосредно пред алармот.
Важна улога има и кортизолот. Иако најчесто се нарекува хормон на стресот, тој е дел и од нормалниот механизам за будење. Неговото ниво почнува да расте во последните часови од ноќта и дополнително се менува околу будењето, подготвувајќи го организмот за активностите што следуваат.
Мозокот може да се приспособи и на конкретно очекување. Во познато истражување, луѓето на кои им било кажано дека ќе бидат разбудени порано покажале хормонални промени уште пред закажаното будење. Тоа може да објасни зошто понекогаш се будиме пред алармот кога нè очекуваат важен состанок, испит, патување или рано полетување.
Сепак, ова не се случува секое утро. Нередовното легнување, недоволното спиење, сменската работа, стресот и честото менување на времето за будење можат да го нарушат внатрешниот часовник. Тогаш организмот потешко го предвидува моментот за станување и поверојатно е алармот да нè прекине додека сме во подлабока фаза на сонот.
Будењето неколку минути пред алармот, затоа, најчесто значи дека мозокот добро ја запомнил дневната рутина. Алармот не го разбудил телото – телото успеало да го престигне алармот.
