Кипарското претседателство со ЕУ: Унијата и НАТО се загрижени за тензиите на земјата со Турција

Во време кога одбраната е на врвот на агендата на Унијата, Кипар, денеска на први јануари го презема претседателството со ЕУ. Тоа ги прави дипломатите од НАТО и ЕУ да бидат загрижени бидејќи има долгогодишни тензии на земјата со Турција, како и тоа дека Никозија, во сојуз со Грција, одбива да ја отвори вратата за поблиска воена соработка меѓу Унијата и Анкара.

Висок европски функционер неодамна за Политико изјави дека во Брисел се „многу загрижени“ што Кипар најверојатно ќе дозволи непријателство кон Турција да се меша во европските одбранбени приоритети.

Се истакнува прашањето за кандидатурата на Турција за учество во одбранбената програма на ЕУ SAFE од 150 милијарди евра, како и пошироката интеграција на ЕУ и НАТО.

Се очекува тоа да биде голем предизвик за островот од 1,3 милиони луѓе, поделен помеѓу меѓународно призната земја со грчко мнозинство и турски ентитет заштитен од турски војници чија независност ја признава само Анкара.

Сепак, Кипар, кој веќе претседаваше со ЕУ во 2012 година, тврди дека ќе се обиде да ги одмрзне односите.

Кипарскиот претседател Никос Христодулидис во интервју за Политико претходно изјави дека е клучно Турција да се согласи да го прими Кипар во програмата Партнерство за мир, што се смета за прв чекор кон членство во НАТО.

Потоа, Кипар постепено ќе ги отстранува пречките за поблиска соработка меѓу ЕУ и Турција.

За време на кипарското претседателство со ЕУ, ќе се работи на подобрување на неколку одбранбени досиеја, вклучувајќи ги и националните планови за спроведување на програмата SAFE што треба да ги одобри Советот.

Кипар веројатно ќе разговара и со Европскиот парламент за неодамнешниот предлог на Европската комисија за намалување на бирократијата за одбранбените компании.

„Се надевам дека обврските во врска со развојот на нашите одбранбени капацитети ќе продолжат без оглед на тоа кој е претседавач“, изјави европскиот комесар за одбрана Андриус ​​Кублиус за порталот од Брисел.

Во исто време, кипарските претставници велат дека ја разбираат важноста на одбранбеното прашање. „Одбраната и безбедноста, како и поддршката за Украина, ќе бидат главни приоритети на кипарското претседателство со ЕУ“, изјави за Политико заменик-министерот за европски прашања на Кипар, Марилена Раун.

Сепак, континуираното непријателство меѓу Кипар и Турција би можело да ги поткопа напорите за зајакнување на одбранбените врски со Анкара.

Соочени со заканата од Русија, „мораме да покажеме единство“, рече еден дипломат на НАТО, додавајќи дека исклучувањето на Турција од претстојните одбранбени планови на ЕУ би „го поткопало тоа“.

Во меѓувреме, Никозија истакнува дека Турција го држи Кипар надвор од НАТО.

„Фактот што Кипар не е во НАТО не е прашање на избор – ако можеше, би се приклучил утре“, рече Рауна.

Додека Грција и Кипар одбиваат да ѝ дозволат на Турција да се приклучи на Европската агенција за одбрана (ЕДА), Турција го блокира НАТО да споделува класифицирани информации со агенцијата, која неодамна повика на поблиски врски со НАТО, вклучително и во врска со споделувањето класифицирани информации, според документ што го виде Политико.

Иако Турција е кандидат за ЕУ, дозволувањето на земјата да учествува во програмата SAFE бара едногласна поддршка од членовите, што неодамна беше постигнато со Канада.

Сепак, Грција и Кипар не го добива тоа на Турција.

„Кипар е членка (на ЕУ) под турска окупација. Окупирана европска територија. Средствата за одбрана на ЕУ не можат да одат во Турција без никаков напредок“, рече Рауна.

Нејзините зборови не им даваат на турските претставници многу простор за оптимизам во врска со кипарското претседателство со ЕУ.

„Интеграцијата на ЕУ со НАТО, особено со Турција, ќе биде заглавена шест месеци“, рече поранешниот турски амбасадор во ЕУ, Селим Џенел.