Што е ICE и зошто американската агенција е во фокусот на јавноста?

Смртоносната пукање во кое во Минеаполис беше убиена 37-годишната Рене Никол Гуд предизвика бран протести и повторно ја стави американската Агенција за имиграција и царинска контрола (ICE) во центарот на јавноста. По враќањето на Доналд Трамп во Белата куќа, ICE спроведе илјадници апсења, често на јавни места, што доведе до сè почести судири со локалните заедници кои се спротивставуваат на нивните акции, објави Би-Би-Си.

Што е ICE?

ICE е клучна федерална агенција задолжена за спроведување на масовните депортации, кои беа едно од централните ветувања во изборната кампања на Доналд Трамп. Со доаѓањето на новата администрација, значително се проширени овластувањата, буџетот и мисијата на агенцијата, која спроведува имиграциски закони, истражува нелегална имиграција и има клучна улога во отстранување на лица без регулиран престој во САД.

Агенцијата е основана во 2002 година, по усвојувањето на Законот за домашна безбедност, донесен по терористичките напади на 11 септември 2001 година. Со овој закон е формирано Министерството за домашна безбедност (DHS), во чиј состав влегува и ICE.

Овластувања за апсење

Мисијата на ICE опфаќа јавна и национална безбедност, но нејзините овластувања се разликуваат од оние на локалната полиција. Агентите имаат право да запрат, приведат и уапсат лица за кои се сомнева дека нелегално престојуваат во САД.

Американски државјани можат да бидат приведени само во исклучителни случаи – ако го попречуваат апсењето, напаѓаат службеник или постои сериозен сомнеж дека лицето нелегално престојува во земјата. Сепак, според истражувањето на непрофитната организација ProPublica, во првите девет месеци од претседателствувањето на Трамп се регистрирани над 170 случаи во кои американски државјани биле против своја волја задржани од федерални агенти.

Кога е дозволена употреба на сила?

Употребата на сила од страна на агентите на ICE е регулирана со Уставот на САД, федералните закони и внатрешните насоки на Министерството за домашна безбедност. Смртоносна сила е дозволена само ако постои сериозна и непосредна закана по животот на службениците или други лица.

Во интерен документ на DHS од 2023 година се наведува дека федералните службеници смеат да користат смртоносна сила само кога тоа е неопходно и кога имаат разумно уверување дека лицето претставува директна закана од смрт или тешка телесна повреда.

Каде дејствуваат агентите?

ICE главно делува на територијата на САД, иако мал дел од персоналот е активен и во странство. Иако формално границите ги контролира сестринската агенција – Американската царинска и гранична заштита – под администрацијата на Трамп нивните улоги сè повеќе се преклопуваат.

Стотици агенти се распоредени во големи градови како Лос Анџелес и Чикаго, а неодамна и во Минеаполис, каде, според Associated Press, се планира испраќање на околу 2.000 федерални службеници.

Што се случува по апсењето?

Размерите на депортациите под администрацијата на Трамп се огромни. Владата соопшти дека меѓу 20 јануари и 10 декември 2025 година биле депортирани околу 605.000 луѓе, додека дополнителни 1,9 милиони лица „доброволно“ ја напуштиле земјата поради агресивната јавна кампања.

По апсењето, некои лица се пуштаат по испитување, додека други се префрлаат во притворски центри низ земјата. Според податоци на Универзитетот во Сиракуза, на крајот на ноември 2025 година во притвор на ICE се наоѓале околу 65.000 луѓе.

Критики и јавен отпор

Операциите на ICE често предизвикуваат силен отпор кај локалното население. Сè почесто граѓаните ги снимаат апсењата, а некои од тие ситуации прераснуваат во насилни инциденти. Агенцијата е критикувана и поради тоа што агентите често носат маски за време на акциите – практика која властите ја оправдуваат со заштита на нивниот идентитет.

Што мислат Американците?

Анкетите покажуваат поделено јавно мислење. Истражување на Pew Research Center од октомври 2025 година покажува дека нешто повеќе од половина Американци сметаат дека одредено ниво на депортации е неопходно. Сепак, 53 проценти од анкетираните оценуваат дека администрацијата на Трамп оди „предалеку“ во методите што ги користи.

Која беше застреланата Рене во Минеаполис? На ниту еден начин не била профил за имигрантската полицијата