Skip to content
Заглавување во лифт не е сцена од филм, туку реалност што може да му се случи на секого – и тоа не само во стари згради, туку и во новоградби. Токму таков случај се случи неодамна во регионот, кога група од седум лица повеќе од еден час останале заглавени во лифт во нова станбена зграда, и покрај тоа што не бил надминат дозволениот број на патници.
Искуството отвора низа важни прашања: како да реагирате во ваква ситуација, што никако не смее да се прави и кој сноси одговорност кога системите за безбедност не функционираат.
Првите минути: смиреност наместо паника
Во првите моменти по застојот, најчеста реакција е нервозен смеа и надеж дека лифтот сам ќе продолжи да се движи. Но, кога минуваат 10–15 минути без промена, станува јасно дека станува збор за посериозен дефект.
Најважно во овој момент е да се остане смирен. Паниката доведува до забрзано дишење, дополнителен стрес и непотребна физичка исцрпеност. Длабоко и бавно дишење, мирен разговор со останатите во кабината или кратки периоди на тишина помагаат телото да ја задржи контролата.
Важно е да се знае: лифтовите имаат вентилација и доволно воздух за повеќечасовен престој.
Алармот – постои, но дали работи?
Прв чекор секогаш треба да биде притискање на копчето за аларм и негово држење неколку секунди. Ако има одговор, потребно е јасно да се соопштат:
- адресата на зградата
- меѓу кои катови е заглавен лифтот
- колку лица има во кабината
Но, во пракса често се случува алармот да не функционира – што претставува сериозен безбедносен пропуст.
Ако нема одговор, веднаш треба да се премине на телефонски повици.
Кого да повикате ако сте заглавени во лифт?
Доколку имате сигнал на мобилен телефон:
- јавете се во сервисот задолжен за одржување на лифтот (бројот мора да биде истакнат во кабината),
- доколку нема реакција – јавете се на противпожарната служба (193),
- информирајте го управителот на зградата.
Во Македонија, како и во регионот, ослободување од лифт најчесто може да изврши само овластен сервисер кој ја исклучува струјата и го ресетира системот. Противпожарните екипи интервенираат само кога постои директна опасност по живот.
Што никако не смее да се прави?
Во обид побрзо да се излезе, луѓето често прават грешки кои можат да бидат опасни.
Никогаш:
- не се обидувајте со сила да ги отворите вратите,
- не излегувајте сами од лифтот,
- не скокајте и не ја нишајте кабината.
Лифтот може да биде заглавен меѓу катови, а ваквите обиди можат да доведат до тешки повреди.
Кој е одговорен за безбедноста на лифтот?
Техничката исправност на лифтот, вклучувајќи аларм, интерфон и сигнализација, е обврска на овластениот сервис за одржување. Управителот на зградата е должен да обезбеди редовно сервисирање и јасно истакнати контакт-броеви.
Кај новоградбите, одговорност има и инвеститорот, особено во гарантен рок. Аларм што не функционира во нов објект претставува сериозен системски пропуст.
Станарите не се технички одговорни, но се должни навреме да пријават дефекти.
Поширокиот проблем: стареењето на лифтовите
Иако конкретниот случај се случил во нова зграда, во Македонија голем дел од лифтовите во колективното домување се значително постари од нивниот предвиден работен век. Тоа значи дека дефекти, нефункционални аларми и долги интервенции не се исклучок, туку правило.
Одржувањето и евентуалната замена на лифтовите честопати стануваат товар на станарите, што е уште една причина зошто безбедноста мора да биде приоритет, а не формалност.
Што можете да направите уште утре?
- проверете дали алармот во вашиот лифт навистина работи,
- зачувајте го бројот на сервисот во вашиот телефон,
- прашајте го управителот кој е одговорен за одржување,
- информирајте се за состојбата на лифтот во вашата зграда.
Во кризна ситуација, смиреноста, трпението и точната реакција се најсилната заштита. Сè друго – импровизација и паника – само ја зголемуваат опасноста.