Skip to content
На втори март треба да стартува нов судски процес поврзан со трагедијата во кочанската дискотека „Пулс“ – овој пат за девет полицајци кои, според обвинението, биле во објектот кобната вечер и не го спречиле активирањето пиротехника. Процесот се отвора додека паралелно веќе тече главното судење за пожарот, во кое, по обем и тежина, се расплеткува најголемата прашина: што било „несреќа“, што било „пропуст“, а што системска негрижа што траела со години.
Според објавените информации, деветтемина полицајци се товарат за загрозување на безбедноста и сигурноста, а ќе им се суди во рамки на истиот предмет во кој веќе им се суди на уште 38 обвинети. Тоа отвора непријатна, но суштинска дилема: ако обвинението тврди дека полицијата била на лице место и не реагирала, тогаш прашањето повеќе не е само „како избувна пожарот“, туку и „како институцијата дозволи ризикот да продолжи“ – во реално време, пред очите на службени лица.
Во исто време, Обвинителството за гонење организиран криминал и корупција ја прекина истрагата за истата квалификација за 11 полицајци кои биле осомничени за безбедносниот аспект на паркингот и сообраќајните протоколи. Овој потег, како што произлегува од документите во кои увид имала Телма, се темели на оценка дека нивните дејствија не можат да се „соберат“ под правната квалификација „тешки дела против општата сигурност“, затоа што нивните обврски не биле поврзани со противпожарна заштита, туку со јавен ред и мир и сообраќајна безбедност.
Токму тука јавноста добива слика што изгледа како правна лавиринт-стратегија, во која секој сегмент се „сече“ на парчиња: едни се одговорни за тоа што се случувало внатре, други за тоа што се случувало надвор, трети за дозволи, четврти за контроли, петти за „документација“. А резултатот е ист: 63 загинати и над 200 повредени, а чувството кај семејствата дека системот, наместо да ја склопи целината, се обидува да ја растури одговорноста на толку многу делови што на крај никој да не ја носи целосно.
Паралелно со ова, главното судење за пожарот во „Пулс“ се води пред Основниот кривичен суд Скопје и, според претходни информации, е во доказна постапка со сослушување сведоци и застапници на оштетените. Во тој процес се опфатени 35 обвинети, кои на почетокот изјавиле дека не се чувствуваат виновни. Тоа судење веќе еднаш беше одложено по барање на одбраната – уште еден детал што во вакви предмети секогаш звучи технички, но за семејствата значи време што се развлекува и правда што се лизга низ календарот.
Во приказната за полицајците, дополнителна тежина носи фактот што, според Телма, дел од осомничените уште во 2022 година доставувале проблемска информација и барале затворање на „Пулс“, но подоцна газдата сменил фирма и повторно добил согласност – елемент што, ако е точно документиран, не е само „пропуст“, туку тест за тоа како функционира државата кога некој навреме предупредува, а системот сепак продолжува по старо.
Судењето што стартува на 2 март ќе биде важен показател дали институциите се подготвени да издржат судски процес во кој прашањата ќе бидат непријатни: кој бил внатре, што видел, што слушнал, и зошто не реагирал; како се толкувале надлежностите на лице место; и дали службената должност престанува таму каде што почнува „нечија друга одговорност“. Ако процесот се сведе на формалности и пресметка на надлежности, тогаш ќе остане впечаток дека државата се обидува да преживее скандал, а не да изгради одговорност.