Закон против пушење: стартот од 1 март се одложува, ќе се воведува во фази

Законот за заштита од пушење најверојатно нема да почне да важи од 1 март, иако така стои во предложеното законско решение. Од Министерството за здравство најавуваат дека текстот ќе се доработи и ќе се донесе „најбрзо што може“, но примената ќе оди фазно – прво преку едукација и опомени, а дури потоа преку казни.

Ова во емисијата „Бизнис 21“ го потврди државниот советник во Министерството за здравство, Никола Грбчевски, кој посочи дека разговорите со засегнатите страни сè уште траат. Според него, наместо „ретерирање“, институциите избрале „мека имплементација“ за да се намали судирот меѓу јавноздравствената цел и економската реалност во угостителството. Колку ќе трае секоја фаза, засега нема прецизен рок: Грбчевски вели дека оперативната работна група ќе процени дали станува збор за три, шест или осум месеци, зависно од тоа како ќе се усогласи планот.

Во исто време, угостителите, иако велат дека го поддржуваат законот, од Владата побарале имплементацијата да се развлекува цели три години, а санкционирањето да започне дури по тој период. Нивниот аргумент е дека брзото воведување ќе го удри прометот, ќе доведе до затворање објекти и отпуштања, особено ако забраната се спроведе без преоден период и без јасно дефинирани правила за надворешни зони. Перица Голомеиќ, кој зборува во име на дел од угостителскиот сектор, опиша модел во три чекори: првата година информативна кампања, потоа период од 12 до 36 месеци со строга забрана за консумирање тутун во затворени простории и со јасно обележани надворешни зони, па финална фаза со целосна примена и нулта толеранција.

Во дебатата влегоа и експерти кои сметаат дека предложениот закон бара сериозна доработка, не само поради угостителите, туку и поради индустријата и државниот буџет. Како конкретен проблем се посочува отсуството на прецизни преодни и завршни одредби – од кога точно почнуваат да важат ограничувањата и што ќе се случува со постојните залихи на тутунски и никотински производи што според новите правила би можеле да станат нерелевантни за продажба.

Според објаснувањата во текстот, новиот предлог-закон предвидува забрана за пушење на сите видови цигари и уреди, не само класични цигари, туку и електронски цигари и „вејп“ уреди, во сите затворени угостителски објекти, компании, во и пред јавни институции, како и во училишта, градинки, автобуски и железнички станици, пазари, културни и спортски објекти. Дополнително, забрането е пушење и во автомобил доколку во возилото има дете. Казните за граѓаните се наведуваат во распон од 150 до 300 евра, а за фирмите до 5.000 евра.