Skip to content
Карневалската еуфорија во Швајцарија, во саботата попладне, се претвори во инцидент со сериозни последици, откако на парада во Ле Шабл, во кантонот Вале, експлодирал компресор поврзан со топ за конфети поставен на карневалска платформа. Според кантоналната полиција, повредени се 11 лица, од кои едно потешко.
Инцидентот се случил кратко пред 15 часот, во момент кога платформите минувале низ парадната траса на Карневалот во Бањ (Bagnes). Истражителите првично проценуваат дека експлозијата е поврзана со воздушен компресор на топот за конфети, а истрагата, под надлежност на јавното обвинителство на кантонот, треба да ги утврди точните околности.
Најтешко повреденото лице било пренесено во болница со хеликоптер, додека останатите биле згрижени на лице место и потоа распоредени во повеќе болници во регионот. Иако бројките се „само“ 11, контекстот ја прави веста поголема: тоа е инцидент во настан што по дефиниција е цивилен, масовен и опуштен, каде границата меѓу „безопасна забава“ и технички ризик често се потценува.
Токму „топот за конфети“ е симбол на современата карневалска естетика: ефектен, гласен, визуелно експлозивен — и затоа често третиран како реквизит, а не како опрема што работи со притисок, компримиран воздух и потенцијал за повреди. Кога ваков уред е монтиран на движечка платформа, ризикот станува двослоен: техничка дефектност (материјал, вентил, резервоар, компресор) и оперативна грешка (монтажа, одржување, ракување, оддалеченост од публика). Во масовен настан, и минимален дефект може да произведе „пулс“ на повреди, најчесто од ударен бран, летечки делови или оштетување на слухот — што полицијата индиректно го признава со апел до сведоците да внимаваат на симптоми како зуење и проблеми со слухот во следните 24 часа.
Организаторите, според медиумските извештаи, одбиле да коментираат веднаш по инцидентот. Тоа е очекуван рефлекс во првите часови, но во вакви случаи „тишината“ отвора простор за погрешни интерпретации: дали станува збор за банален технички дефект, или за системски пропуст во контролите и дозволите; дали уредот бил сертифициран, кој го сервисирал, кој дал зелено светло да се активира во непосредна близина на луѓе. Прашањата се практични, не сензационалистички, затоа што карневалите во Европа одамна се дел од локалната економија и идентитет — а безбедноста е услов без кој традицијата станува ризик.
Овој настан, во суштина, ја враќа старaта дилема на модерните јавни собири: каде завршува „креативниот реквизит“, а каде почнува „опрема со критична опасност“. Во време кога ефектите се поексплозивни, платформите се потешки, а публиката понаближена, контролата не може да остане само формална точка во дозволата — мора да биде операција што ги третира и конфетите како инженерски проблем.