Како Папата од Чикаго влезе во отворен судир со Трамп

Папата Лав XIV, првиот американски поглавар на Католичката црква, деновиве влезе во досега невидено јавно надмудрување со американскиот претседател Доналд Трамп, откако директно порача дека не се плаши од неговата администрација и дека ќе продолжи гласно да зборува против војната и злоупотребата на верата за политички цели. Судирот избувна откако Трамп јавно го нападна папата, нарекувајќи го „слаб“ и лош за надворешната политика, на што Лав XIV возврати дека некој мора да стане и да каже дека постои подобар пат.

Остриот тон е значајна промена во однос на првите месеци од понтификатот на Лав XIV. Според анализите, во првите десет месеци тој внимателно избегнувал директни коментари за американската политика, но во последните недели постепено го засилил јазикот, особено околу војната со Иран и околу пораките што доаѓаат од Белата куќа. Во еден од повпечатливите настапи, папата директно го повика Трамп да најде излез од конфликтот, а претходно рече и дека Бог не ги слуша молитвите на оние што водат војни.

Она што овој судир го прави поразличен од претходните несогласувања меѓу Ватикан и Вашингтон е фактот што за првпат и папата и американскиот претседател се Американци. Лав XIV, роден во Чикаго, зборува на јазик и со политички код што директно допира до американската публика, па неговите пораки многу потешко се оттурнуваат како далечна ватиканска дипломатија. Затоа и дел од меѓународните анализи оценуваат дека тој сѐ повеќе се позиционира како морална противтежа на Трамп на светската сцена, а не само како црковен лидер што повикува на мир.

Иако папите и претходно знаеле јавно да се спротивстават на војни, како што Јован Павле Втори се спротивстави на инвазијата на Ирак во 2003 година, овој случај добива дополнителна тежина затоа што конфликтот веќе не се води само меѓу институции, туку и меѓу две глобално препознатливи американски фигури со сосема различни визии за моќта, мирот и улогата на религијата во политиката. Така, приказната за „првиот американски папа“ веќе не е само историска куриозитетност, туку и нова линија на судир меѓу Ватикан и Белата куќа.