Јаневска најави нова покрупна неправилност по случајот на Филозофскиот факултет

Министерката за образование и наука Весна Јаневска најави дека по случајот со незаконските уписи на Филозофскиот факултет при УКИМ, јавноста многу брзо ќе слушне за „уште една, многу покрупна неправилност“ која, според неа, ќе ја изненади целата македонска јавност. Таа засега не откри за која институција или за каков случај станува збор, но порача дека во одредени институции се утврдуваат сериозни пропусти и дека ќе се постапува по закон.

Најавата доаѓа во момент кога Министерството за образование и наука го обработува извештајот на Државниот просветен инспекторат за случувањата на Филозофскиот факултет. Според изјавата на Јаневска, од 2019 година на факултетот противзаконски биле запишувани студенти на едногодишни магистерски и докторски студии, иако претходно завршиле тригодишни стручни, а не академски додипломски студии. Таа рече дека извештајот бил добиен доцна претходната вечер и дека одлуките ќе се носат по целосна анализа на документите.

Во досега јавно објавените податоци се наведува дека на седум студенти на магистерски и на четворица на докторски студии им е поништен уписот и им е прекинато студирањето. Според објавите, досега никој од спорните докторанди не докторирал, додека осум лица веќе магистрирале, а за нив сѐ уште нема конечна одлука дали стекнатите дипломи ќе останат важечки.

Случајот, според деканот на Филозофскиот факултет Оливер Бакревски, не бил откриен надвор од институцијата, туку пријавата до Државниот просветен инспекторат ја поднел самиот факултет. Во изјава за Мета, тој посочил дека не станува збор за студенти „без дипломи“, туку за случаи во кои стручни дипломи биле третирани како академски, спротивно на законската рамка. Факултетот веќе постапил по решението на инспекторатот, а на засегнатите студенти им се враќаат и уплатените средства.

Ректорката на УКИМ Биљана Ангелова изјави дека станува збор за затекната состојба од периодот меѓу 2019 и 2022 година и дека Универзитетот ќе излезе со официјален став дури по завршување на целата постапка. Таа нагласи дека законската регулатива мора да биде исполнета и дека ќе се разгледува како да се постапи и со студентите кои во меѓувреме биле запишани на повисоки циклуси студии.

Јаневска во истата изјава посочи и дека Агенцијата за квалитет во високото образование, според неа, до пред осум месеци немала направено ниту една евалуација, а дека во последните месеци биле извршени повеќе проверки во кои се утврдуваат неправилности. Со тоа, случајот на Филозофскиот факултет веќе не се претставува како изолиран инцидент, туку како дел од поширока проверка на состојбите во високото образование. Но, додека не бидат објавени конкретни податоци за новата „покрупна неправилност“, најавата на министерката останува политички силна, но фактички недообјаснета.

Во оваа фаза, единствено јасно е дека МОН ќе мора да донесе одлуки врз основа на инспекциски извештаи, а не само врз јавни изјави. По Филозофскиот факултет, вниманието сега се префрла кон тоа дали навистина следува нов случај што ќе отвори поголемо прашање за законитоста, акредитациите и контролата во високото образование.