САД кројат удар врз Иран ако падне примирјето

Вашингтон подготвува нови воени сценарија за Иран, а фокусот овојпат е ставен врз Ормускиот теснец, најчувствителната енергетска точка на светот. Американски воени претставници разработуваат планови за удари врз ирански цели во и околу теснецот ако сегашното кревко примирје пропадне, при што меѓу потенцијалните мети се спомнуваат пловила за поставување мини, брзи напаѓачки чамци и други ирански капацитети што можат да го попречат поморскиот сообраќај.

Ова, сепак, не е одлука за непосреден напад, туку подготовка на резервна опција ако преговорите и примирјето дефинитивно се распаднат. Военото планирање се движи во момент кога американско-иранските контакти стагнираат, а тензијата на море повторно расте. Иран последните денови демонстрираше сила во Ормус, а американската страна паралелно ја зголемува воената подготвеност и присуството во регионот.

Ормускиот теснец не е обична поморска рута. Низ него минува околу една петтина од светската потрошувачка на нафта и значаен дел од глобалната трговија со течен природен гас, поради што секоја закана во тој теснец веднаш се претвора во глобален енергетски и политички проблем. Американската Централна команда веќе почна операции за расчистување мини во теснецот, што покажува дека Вашингтон одамна не ја третира кризата како теоретска опасност.

Новата ескалација доаѓа по уште поостра порака од Доналд Трамп, кој јавно соопшти дека им наредил на американските сили да „стрелаат и убиваат“ ирански чамци што поставуваат мини во теснецот. Истовремено, САД ги зголемија операциите за расчистување мини, а дел од европските партнери веќе сигнализираат подготвеност да се приклучат на поморски мисии за обезбедување на пловидбата.

Во суштина, американската логика е јасна: ако Иран повторно се обиде да го задуши сообраќајот низ Ормус, одговорот повеќе нема да биде само дипломатски или симболичен, туку може директно да се насочи кон воените капацитети што го контролираат теснецот. Тоа би значело ново отворање на фронт што не се мери само со ракети и бродови, туку и со цената на нафтата, стабилноста на светските пазари и ризикот од поширока регионална војна. Ова е новинарска интерпретација заснована врз објавените контингентни планови, американските воени активности и енергетската важност на теснецот.