Чарлс оди кај Трамп во тежок момент за Западот

Кралот Чарлс Трети од понеделник до четврток, од 27 до 30 април, ќе престојува во САД во својата прва државна посета како монарх, заедно со кралицата Камила. Бакингемската палата соопшти дека посетата е на барање на британската влада и ќе биде поврзана со одбележувањето на 250 години од американската независност, а програмата вклучува Вашингтон, Њујорк и Вирџинија.

Во Вашингтон, Чарлс треба да има приватна средба со Доналд Трамп, да присуствува на државна вечера и да се обрати пред заедничка седница на Конгресот. Американските медиуми наведуваат дека тоа ќе биде прво обраќање на британски монарх пред Конгресот по 1991 година, кога говор одржа кралицата Елизабета Втора.

Посетата, меѓутоа, не доаѓа во мирен момент. Ројтерс објави дека Лондон се надева кралот да помогне во смирување на затегнатите односи со Вашингтон, откако Трамп во изминатите недели јавно ја критикуваше британската влада поради нејзината позиција околу Иран. И АФП и други медиуми оценуваат дека државната посета се одвива во време на трансатлантски тензии околу војната со Иран и околу идниот правец на НАТО.

Токму затоа главното прашање не е само протоколот, туку што реално може да постигне еден монарх во ваков момент. Чарлс нема извршна моќ и не може да менува британска или американска политика, но британската страна јасно смета на неговата „мека моќ“ и на симболичката тежина на круната за да ја ублажи политичката штета и да го одржи во живот т.н. специјален однос меѓу Лондон и Вашингтон. Тоа е и главната логика зад посетата: кралот не оди да преговара за Иран или НАТО, туку да создаде простор политиката да не ја оттурне целосно дипломатијата. Оваа оценка е инференција заснована врз официјалната рамка на посетата и известувањето на Ројтерс за британските очекувања од неа.

Но американската турнеја има и уште една сенка. „Вашингтон пост“ објави дека пред посетата расте притисокот Чарлс да се соочи и со прашањето за принцот Ендрју и неговите врски со Џефри Епстајн. Семејството на Вирџинија Џуфре, која тврдеше дека била злоупотребувана во мрежата на Епстајн и го обвини Ендрју, побарало средба со кралот за време на неговиот престој во Вашингтон.

Така посетата што формално треба да слави историја и сојузништво лесно може да биде оттурната во две други насоки: кон сегашната безбедносна нервоза меѓу САД и Европа, и кон старата, но незатворена криза околу Епстајн и британското кралско семејство. Бакингемската палата сè уште нема објавено целосна агенда со сите детали, што остава простор дел од најтешките прашања да се држат надвор од камерите, но не и надвор од јавниот интерес.

За британската влада, Чарлс во Вашингтон е обид да се одржи рамнотежа со Трамп во време кога политичките канали се под притисок. За Белата куќа, посетата е и симболична потврда дека, и покрај судирите со Лондон, американско-британската врска сè уште може да се покаже како жива. За кралот, пак, ова е прв голем тест во САД како монарх: не дали ќе ја шармира Америка, туку дали ќе успее да ја претстави круната како стабилен дипломатски мост во време кога политиката на двете страни од Атлантикот е сè понестабилна. Оваа последна оценка е новинарска интерпретација заснована врз програмата на посетата, британските дипломатски цели и актуелниот политички контекст.