Би-Би-Си: Дали Унгарија ќе остане безбедно засолниште за поранешниот премиер на Северна Македонија Никола Груевски?

Груевски

Кога Никола Груевски пребегна од Северна Македонија во Унгарија, Фидес, сестринската партија на неговата Вмро-Дпмне, беше на власт во Будимпешта.

Виктор Орбан беше претседател на партијата чиј член беше Петер Маѓар.

Во 2026 година, ништо не е исто.

Фидес го напушти семејството на европските конзервативни партии во 2021 година, Петер Маѓар ја напушти партијата во 2024 година и ја основа Тиса, тој се приклучи на европските конзервативци и убедливо победи на парламентарните избори во 2026 година.

Иако сега Тиса е во групацијата партии каде што Вмро-Дпмне е придружен член, сестринството што некогаш го спаси Груевски веројатно нема да биде доволно добар аргумент.

Заради подобри односи со европските партнери, но и за враќање на довербата во унгарскиот правен систем, Унгарецот подготвува еднонасочна карта за Скопјe.

Сепак, односот кон двајца баратели на политички азил од Полска се следи со многу поголемо внимание во Будимпешта.

За разлика од прилично тивкиот Никола Груевски, кој не испраќаше политички пораки од Будимпешта, неговите полски колеги повремено беа активен дел од политиката на Виктор Орбан.

„Им предлагам повеќе да не одат во Икеа и да не купуваат мебел, бидејќи нема да останат тука долго“, рече Петар Унгарецот неколку дена по големата победа на парламентарните избори во Унгарија, со која беше соборен премиерот Виктор Орбан.

Пораката беше наменета за неколку европски политичари кои некогаш најдоа засолниште во Унгарија на Орбан за да избегнат да одат во затвор.

„Унгарија не е депонија за меѓународно барани криминалци“, им рече Унгарецот на новинарите, експлицитно споменувајќи го Никола Груевски, поранешниот премиер на Македонија.

Груевски побара политички азил кога беше осуден на две години затвор за корупција, а во меѓувреме беа донесени и други пресуди против него.

Освен поранешниот премиер на Северна Македонија, порано во Унгарија избегаа и полскиот министер за правда Збигњев Зиобро и неговиот заменик Марчин Романовски.

Корупцијата е препознаена како еден од најголемите проблеми во земјите од Западен Балкан каде што многу жители веруваат дека властите почесто ги заобиколуваат отколку што ги почитуваат сопствените закони.

„Доколку Груевски се појави во Северна Македонија и има правосилна пресуда, безбедносните служби ќе го уапсат и ќе го однесат на отслужување на казната“, изјави премиерот Христијан Мицкоски еден ден по прес-конференцијата на Маѓар.

Мицкоски е лидер на десничарската партија ВМРО-ДПМНЕ, која пред него ја водеше Груевски, а која се врати на власт во 2024 година.

Откако се врати ВМРО-ДПМНЕ на власт, се претпоставува дека Груевски ќе се врати во земјата, но очекувам политички договор за да не заврши во затвор, вели Џелал Незири, политички аналитичар од Северна Македонија, за Би-Би-Си на српски јазик.

Против Груевски во Северна Македонија беа покренати неколку судски постапки, но некои од нив оттогаш се истечени.

Според информациите на Кривичниот суд во Скопјe, против Груевски има две правосилни пресуди – едната од година и пол затвор за насилство врз политички противници, а другата од девет години за финансиска злоупотреба.

Случајот со Груевски со години е предмет на спор меѓу најголемите политички партии во Северна Македонија.

Додека беа во опозиција, Мицкоски и Вмро-Дпмне ја обвинија тогашната влада на Социјалдемократскиот сојуз (СДСМ) за „валкани зделки“ со бегалецот Никола Николас Груевски во врска со тогашните уставни измени.

Две години подоцна, улогите беа сменети.

Сега опозицискиот Социјалдемократски сојуз се сомнева во искрените намери на владејачката партија да го испрати Груевски во затвор ако се врати во Северна Македонија.

„Воопшто нема официјално барање“ за екстрадиција на Груевски во Северна Македонија, објави СДСМ.

„Барањето поднесено од претходната влада на СДСМ е истечено, а сегашната влада на Мицкоски не поднесе ново, а нема ниту активна потерница од Интерпол.

„Мицкоски и Вмро-Дпмне не направија ништо за да го вратат Груевски во земјата за да одговара.“ Ова не е случајност, туку јасен доказ дека Мицкоски ја штити криминалната организација од која е дел“, се вели во соопштението на СДСМ од 21 април оваа година.

Министерството за правда на Македонија објави дека ја собира потребната документација и дека, доколку е потребно, ќе поднесе ново барање за екстрадиција.

Според индексот на перцепција на корупцијата, Северна Македонија е на 84-то место во светот, со 40 поени, според најновиот извештај на Транспаренси Интернешнл.

Иако понизок од европскиот просек, тоа е подобар резултат од Србија, која оваа година е на најлошото место, 116-то, со речиси 33-то место.

Зачлени се на нашиот е-билтен