Излезноста станува главна закана за власта во Србија

Извршниот директор на Бирото за општествени истражувања БИРОДИ, Зоран Гавриловиќ, оцени дека излезноста ќе биде пресудниот фактор на можните предвремени избори во Србија и дека власта би се нашла во сериозен ризик доколку на гласање излезат повеќе од 4.180.000 избирачи.

Гавриловиќ проценува дека Српската напредна странка во овој момент има горна граница од околу 1.865.000 гласови, односно дека 46 проценти е максимумот што владејачката партија би можела да го освои. Неговата теза е дека високата излезност би го активирала гласачкото тело кое е неопределено, незадоволно или поблиско до студентската листа и опозицијата.

Тој ја поврзува можната изборна стратегија на власта со датумот 12 јули, оценувајќи дека летен термин би можел да ја намали излезноста бидејќи дел од граѓаните тогаш заминуваат на одмор. Српскиот претседател Александар Вучиќ претходно изјави дека избори би можеле да се одржат или на 12 јули или во периодот од октомври до крајот на ноември.

Гавриловиќ потсетува дека пониската излезност во претходните изборни циклуси ѝ одела во прилог на СНС. Како примери ги наведува изборите од 2012 година, кога излезноста била 57 проценти, 2014 година со 53 проценти, 2016 година со 56 проценти, 2020 година со 48 проценти и 2022 година со 55 проценти.

Изјавата доаѓа во период на зголемени политички тензии во Србија, каде студентското движење и дел од опозицијата бараат предвремени парламентарни избори. Студентските протести, кои почнаа по трагедијата во Нови Сад во ноември 2024 година, прераснаа во пошироко движење против власта и во барање за политичка одговорност.

БИРОДИ претходно предупредуваше и на влошување на изборните услови во Србија, наведувајќи дека границата меѓу партијата и државата е избришана во кампањите, а дека изборната инфраструктура не функционира како систем што може навремено да ги контролира неправилностите.

Во таква политичка атмосфера, прашањето за излезноста веќе не е само технички изборен податок, туку централна точка на изборната математика. Ако прогнозата на Гавриловиќ се покаже точна, власта во Србија ќе се обиде да ја задржи мобилизацијата на своето јадро, додека студентската листа и опозицијата ќе мора да го претворат незадоволството во масовно гласање.