Голем пожар кај Чернобил, засега нема опасност од радијација

Голем шумски пожар ја зафати забранетата зона околу поранешната нуклеарна централа Чернобил во Украина, но украинските служби и нуклеарниот регулатор соопштуваат дека засега нема опасност од радијација за населението надвор од зоната. Пожарот се проширил на околу 1.200 хектари шума, а неговото гаснење е отежнато од сувото време, силниот ветер и ризикот од мини во делови од подрачјето.

Во гаснењето се вклучени 374 лица, меѓу кои 253 спасувачи од украинската Државна служба за вонредни ситуации. Службите наведуваат дека ситуацијата е под контрола, иако огнот продолжил да зафаќа шумски површини во зоната каде што пристапот е ограничен уште од нуклеарната катастрофа во 1986 година.

Украинскиот нуклеарен регулатор соопшти дека не се очекува надминување на дозволените концентрации на радионуклиди во воздухот надвор од забранетата зона. Според мерењата објавени преку украинските служби, стапките на гама-зрачење на местата за земање примероци на воздух на 8 мај биле во рамки на 0,31 до 0,35 микросиверти на час, а во пошироката зона се движеле во рамки на долгорочно набљудуваните вредности.

Пожарите во Чернобилската зона не создаваат нова радијација, но можат да ја раздвижат веќе постоечката контаминација во почвата, шумската маса и прашината. Затоа службите вршат моделирање на движењето на воздушните маси и следат дали чадот и честичките може да се пренесат на поголеми растојанија. Засега проценките се дека нема критична закана за населението.

Пожарот избувнал во зона што со децении е симбол на најголемата цивилна нуклеарна несреќа во светот. По експлозијата на четвртиот реактор во април 1986 година, големи количества радиоактивен материјал беа исфрлени во животната средина, а околу централата беше воспоставена забранета зона. Денес таа зона е речиси ненаселена, но останува чувствителна поради радиоактивната контаминација, шумите и воените ризици по руската инвазија врз Украина.

Ова не е прв голем пожар во Чернобилската зона. Шумските пожари таму се посебно ризични затоа што гори подрачје во кое дел од радиоактивните материи со години се таложеле во почвата и растителноста. Но службите нагласуваат дека моменталните мерења не покажуваат радијациско загадување надвор од зоната и дека мониторингот продолжува.

Гаснењето дополнително го отежнува воената состојба во Украина. Дел од подрачјата во и околу зоната се небезбедни поради мини и неексплодирани средства, што го ограничува движењето на спасувачките екипи. Сувото време и налетите на ветер го забрзуваат ширењето на огнот и ја зголемуваат потребата од постојан надзор.