Skip to content
По двегодишна истрага, австриските и албанските власти неодамна упаднаа во неколку наводни измамнички кол-центри во Тирана, запленувајќи повеќе од 1 милион долари и апсејќи 10 лица.
Европол соопшти дека властите „пресретнале“ криминална мрежа која „предизвикала значителна финансиска штета“, вкупно 59 милиони долари.
Но, експертите велат дека најдобрите напори на органите за спроведување на законот можат само да направат штета во процутот на глобалната индустрија за измами, но не и да ја искоренат. Тоа е затоа што луѓето зад ваквите измамнички центри лесно можат да ги префрлат своите операции на друго место.
„Вистинските организатори зад кол-центрите не се на физичката локација“, рече Јориј Абрахам, генерален директор на Глобалната алијанса против измами.
„Тие имаат „наредници“ кои управуваат со кол-центрите за нив“, изјави тој за OCCRP. „Ако еден центар се разбие, следниот лесно се поставува.“
Европол соопшти дека вработените во кол-центрите во главниот град на Албанија се специјализирале за јазици насочени кон целните пазари. Тие наводно ги користеле своите јазични вештини за да изградат доверба, а потоа „ги измамиле своите жртви, презентирајќи лажни инвестициски можности и убедувајќи ги да префрлат значителни суми пари“.
Европол соопшти дека некои жртви биле двапати цел на напади. Луѓето кои веќе изгубиле пари биле повторно контактирани и им била понудена помош за враќање на своите средства, а потоа им било кажано да отворат сметки со криптовалути и да направат почетен депозит од 500 евра.
Абрахам рече дека жртвите често се цел на напади повеќе од еднаш, или од истите измамници или од други кои ги купуваат нивните податоци.
Тој вид соработка помеѓу измамничките мрежи создава уште еден предизвик за спроведување на законот.
„Ова не се изолирани шеми за измама“, рече Фатјона Мејдини, која раководи со програма фокусирана на Балканот во Глобалната иницијатива против транснационалниот организиран криминал.
„Измамничките мрежи на кол-центри низ Европа и пошироко се сè повеќе меѓусебно поврзани, потпирајќи се една на друга за платформи, контакт листи за жртви, техники, вработени и, најважно, канали и методи за префрлање и перење пари“, рече таа.
Мејдини рече дека Западен Балкан и делови од Источна Европа станале плодна почва за вакви шеми. Регионот има младо, добро образовано население кое се соочува со ограничени можности за вработување, додека измамничките центри често работат на очигледен начин како навидум легитимни бизниси.
Европол соопшти дека кол-центрите во Тирана биле поставени како професионални бизниси, со дури 450 луѓе во оддели како што се ИТ и човечки ресурси. Секој „оператор“ добивал плата од околу 938 долари месечно, како и провизија.
Случајот ги повторува претходните истраги на OCCRP за индустријата за измами во кол-центрите. Истрагата „Фабрика за измами“ од 2020 година откри измама со инвестиции во индустриски размери, вклучувајќи операции со врски со Албанија и Грузија. Во 2025 година, „Скем Емпајр“ откри дека две групи на кол-центри зеле околу 275 милиони долари од потенцијални инвеститори.