По Трамп и Путин, и Вучиќ во посета на Кина

По Трамп и Путин, и Вучиќ оди во посета на Кина, каде од 24 до 28 мај српскиот претседател Александар Вучиќ ќе престојува на покана на кинескиот претседател Си Џинпинг, со најавени средби со Си и со премиерот Ли Ќијанг, како и со пакет договори, инвестиции и ново зацврстување на таканареченото „челично пријателство“ меѓу Белград и Пекинг.

Според најавите од кинеското Министерство за надворешни работи, Вучиќ во Пекинг ќе разговара за билатералните односи, регионалните и меѓународните прашања од заеднички интерес. Посетата доаѓа по престојот на Доналд Трамп и Владимир Путин во Кина, што на Пекинг му дава дополнителна дипломатска тежина како место каде во краток период се среќаваат лидери од различни центри на моќ.

Во фокусот на посетата се најавените економски договори. Вучиќ претходно изјави дека се очекуваат околу една милијарда евра инвестиции, најмалку 33 договори и две заеднички изјави со Си Џинпинг. Тој ја претстави посетата како една од најзначајните во неговата политичка кариера, поврзувајќи ја со индустријализација, модернизација и нови кинески вложувања во Србија.

Пекинг, пак, ја гледа Србија како важен партнер во Југоисточна Европа и како прва европска земја што со Кина гради „заедница со заедничка иднина во новата ера“. Во кинеската реторика, односите со Србија се опишуваат како политички стабилни, економски корисни и симболично поврзани со „челично пријателство“.

Зад дипломатските формули стои поширока геополитичка слика. Србија, иако формално е кандидат за членство во Европската унија, со години ја продлабочува економската, инфраструктурната и политичката соработка со Кина. Кинеските компании веќе имаат силно присуство во српската индустрија, рударството, железницата и инфраструктурата, а договорот за слободна трговија меѓу Србија и Кина стапи во сила на 1 јули 2024 година.

Токму затоа посетата на Вучиќ не е само уште еден протоколарен пат во Пекинг. Таа е порака дека Србија продолжува да игра на повеќе страни: со Европа како формална стратешка цел, со Кина како голем економски и политички партнер, и со Русија како важен дел од сопствената надворешнополитичка рамнотежа.

Во момент кога Кина се позиционира како глобална дипломатска сцена, Вучиќ во Пекинг ќе бара инвестиции, договори и политичка поддршка. Прашањето е колку таквото „челично пријателство“ ја зајакнува Србија економски, а колку ја оддалечува од европската линија што Белград официјално сè уште ја следи.