Во Мостар е наредена евакуација на дел од населението што живее во близина на депонијата Уборак, откако утрово избувна нов пожар во делот каде што се складирани автомобилски гуми.
Пламенот се приближил до околните куќи, а дополнителен ризик претставува резервоар за гориво што се наоѓа во близина на зафатеното подрачје. Жителите што ќе бидат евакуирани треба привремено да бидат сместени во прифатниот центар во Салаковац.
Одлуката е донесена по утринската седница на Штабот за цивилна заштита на Град Мостар, во услови кога на подрачјето на градот веќе е прогласена состојба на природна и друга несреќа.
На терен се противпожарните екипи, кои се обидуваат да го спречат ширењето на огнот кон населеното подрачје. Интервенцијата ја отежнува големото количество запалив материјал, а властите предупредуваат и на можноста северниот ветер дополнително да го прошири огнот и густиот чад.
Засега не е соопштено колку жители ја напуштиле областа, ниту колкаво подрачје е опфатено со наредбата за евакуација. Не станува збор за евакуација на целиот град, туку за заштитна мерка за населението кое живее непосредно до депонијата.
Нов пожар по локализирањето на претходниот
Големиот пожар на депонијата Уборак избувна на 22 јуни и зафати значителен дел од комплексот за управување со отпад.
Во пожарот изгорела халата за рециклирање со опремата, а оштетени биле и други делови од депонијата. Според првичните процени на градските власти, материјалната штета е огромна, додека управната зграда била спасена благодарение на интервенцијата на пожарникарите.
Градот по пожарот прогласи состојба на природна и друга несреќа, со цел сите расположливи служби, јавни претпријатија и механизација да можат побрзо да се вклучат во интервенцијата.
Во текот на 23 јуни надлежните соопштија дека пожарот е ставен под контрола и локализиран. Пожарникарите останале на терен за да го надгледуваат пожарището и да спречат повторно активирање на огнот.
Сепак, во текот на ноќта и рано утрово се појавил нов пожар во делот со одложени автомобилски гуми. Според градоначалникот на Мостар, Марио Кордиќ, новото пожарище не било физички поврзано со просторот што горел претходните денови.
Токму поради тоа Кордиќ изнесе сомневање дека новиот пожар бил намерно предизвикан.
Тој изјави дека неовластени лица во текот на ноќта се движеле низ подрачјето на депонијата и дека полицијата и обвинителството треба да ги истражат околностите под кои избувнал огнот.
Кордиќ случајот го опиша како дејство со „елементи на тероризам“, повикувајќи се на фактот дека пожарот бил предизвикан во време кога во градот веќе била прогласена вонредна состојба.
Овие квалификации засега претставуваат став на градоначалникот. Полицијата и обвинителството сè уште немаат соопштено конечен наод за причината за пожарот, ниту дали е идентификуван осомничен.
Чадот создаде здравствен ризик
Покрај непосредната опасност од огнот, пожарот на депонијата предизвика и загриженост поради чадот што се прошири над Мостар и околните населби.
Горењето мешан комунален отпад, пластика, гуми и други материјали може да ослободи ситни честички и штетни соединенија, поради што цивилната заштита претходно им препорача на граѓаните да ги затворат прозорците и вратите и да го ограничат престојот на отворено.
Најголема претпазливост им беше препорачана на децата, постарите лица, бремените жени и луѓето со хронични респираторни и срцеви заболувања.
Граѓаните што ќе почувствуваат отежнато дишење, кашлица, печење во очите или други здравствени тегоби се повикани да побараат медицинска помош.
Иако утринските мерења го оцениле квалитетот на воздухот како умерен, таквите показатели може брзо да се менуваат во зависност од ветерот, интензитетот на огнот и локацијата на мерните станици.
Поради тоа, надлежните служби најавија засилено следење на квалитетот на воздухот додека трае пожарот и санацијата на депонијата.
Пожарот отвори и криза со отпадот
Уништувањето на дел од комплексот Уборак не создаде само противпожарен и еколошки проблем. Пожарот го наруши и системот за собирање и складирање на комуналниот отпад во Мостар.
По оштетувањето на депонијата, градските власти мораа да бараат привремена локација за претовар на отпадот, од каде тој би се транспортирал до други депонии во Босна и Херцеговина.
Изборот на привремената локација предизвика отпор кај дел од жителите, кои стравуваат дека новото претоварно место може да создаде дополнителни еколошки и здравствени проблеми.
Кордиќ предупреди дека блокирањето на одлуките на Штабот за цивилна заштита може дополнително да ја влоши состојбата, бидејќи отпадот во градот продолжува да се создава и мора да биде отстрануван.
Тој најави дека полицијата, доколку е потребно, ќе обезбедува спроведување на наредбите донесени во услови на вонредна состојба.
Локалните жители, од друга страна, со години предупредуваат на проблемите поврзани со Уборак, капацитетот на депонијата, загадувањето и близината на населени места и водни површини.
Поради тоа, најновиот пожар повторно го отвори прашањето дали градот навреме обезбедил безбеден и долгорочен модел за управување со отпадот или со години го одложувал решавањето на проблемот.
Истрагата треба да ја утврди причината
Во моментов приоритет на службите е заштитата на жителите, спречувањето на огнот да стигне до куќите и обезбедувањето на резервоарот за гориво.
Паралелно треба да се утврди како избувнал новиот пожар, дали некој неовластено влегол на депонијата и дали постојат докази дека огнот бил намерно предизвикан.
Без официјални резултати од полициската и обвинителската истрага, не може со сигурност да се тврди дека пожарот бил подметнат.
Состојбата во Мостар останува сериозна, а наредбата за евакуација покажува дека ризикот веќе не е ограничен само на просторот на депонијата.
Надлежните служби треба навремено да соопштат колку луѓе се евакуирани, кои населби се опфатени со мерките, каков е квалитетот на воздухот и дали пожарот е ставен под контрола.
