Skip to content
Топлотен удар е најтешката форма на прегревање на телото и се смета за акутна опасна по живот состојба која бара итна медицинска интервенција.
Медицински, се дефинира како зголемување на основната телесна температура, обично над 40 степени Целзиусови, придружено со нарушување на функциите на централниот нервен систем, како што се конфузија, делириум, напади или губење на свеста. Состојбата се јавува кога механизмите за терморегулација на човечкото тело колабираат и телото повеќе не е во можност да се олади преку нормални физиолошки процеси, вклучувајќи потење и проширување на периферните крвни садови.
Зголемување на телесната температура
Меѓу главните и најраните клинички манифестации, се издвојува нагло зголемување на телесната температура, што е водечки дијагностички критериум и ја одразува неможноста на телото да ја одржи хомеостазата. Хипертермијата резултира со тешка мозочна дисфункција, која се манифестира со конфузија, дезориентација, нарушена координација и промени во однесувањето, од кои сите се директен резултат на чувствителноста на нервното ткиво на високи температури и нарушен проток на крв.
Низок крвен притисок, тешка дехидратација
Како што напредува состојбата, може да се појави ненадејно губење на свеста или колапс, предизвикано од комбинација од низок крвен притисок, тешка дехидратација и мозочна дисфункција. Ова е придружено со зголемен срцев ритам и респираторна фреквенција, што е компензаторен механизам на телото во обид да се одржи циркулацијата на крвта и да се помогне во терморегулацијата, иако е неефикасен на такви екстремни температури.
Гадење и повраќаење
Клиничката слика може да вклучува и гадење и повраќање, поради нарушувања во автономниот нервен систем и прераспределба на протокот на крв во кожата и виталните органи на сметка на гастроинтестиналниот тракт. Често се забележуваат главоболки, мускулна слабост и, во потешки случаи, напади, кои се израз на директно невролошко оштетување предизвикано од хипертермија и електролитен дисбаланс, вклучувајќи нарушувања на нивоата на натриум и калиум.
Кожните манифестации
Кожните манифестации можат да варираат, како кај класичниот топлотен удар, се забележува топла и сува кожа поради откажување на потните жлезди, додека за време на физички напор во услови на висока температура, може да продолжи обилно потење, што не ја исклучува сериозноста на состојбата. Затоа клиничката проценка не се базира само на состојбата на кожата, туку на целокупната невролошка слика и вредностите на телесната температура.
Првата реакција е најважна
Експертите нагласуваат дека топлотниот удар значително се разликува од поблагите форми на топлотна исцрпеност и топлински грчеви, бидејќи го вклучува централниот нервен систем и претставува реална опасност по животот. Во вакви случаи, секое одложување на реакцијата го зголемува ризикот од тешко оштетување на органите и смрт, поради што се препорачува веднаш да се излади жртвата и итно да се побара медицинска помош.
