Тадиќ му фрли ракавица на обвинителството, почнете од мене за звучниот топ

Тадиќ му фрли ракавица на обвинителството, почнете од мене за звучниот топ. Поранешниот српски претседател Борис Тадиќ остро реагираше на најавите на Вишото јавно обвинителство во Белград дека ќе се разговара со сите што јавно тврделе дека на протестот на 15 март минатата година бил употребен „звучен топ“ против демонстрантите.

Тадиќ оцени дека станува збор за монтиран процес што, според него, личи на политички прогон од времињата на сталинизмот и макартизмот. Тој претходно порача обвинителството, ако навистина сака да ги испитува тие што зборувале за „звучниот топ“, да почне од него.

Случајот повторно ја вжешти српската јавност затоа што не се отвора само прашањето што се случило на протестот, туку и што прави државата една година подоцна. Наместо јавноста да добие јасен одговор дали било употребено забрането звучно оружје, обвинителството сега ја проверува тезата дека употребата на „звучен топ“ можеби била симулирана за да се обвини државата.

Според Вишото јавно обвинителство, потребно е да се разговара со лицата што јавно изнесувале тврдења дека против учесниците на протестот бил употребен „звучен топ“, за да се утврди од каде ги добиле информациите и врз што ги темелеле своите изјави. Обвинителството тврди дека постојат сомнежи за организирана симулација со цел да се предизвика паника, страв и политичка нестабилност.

Таа теза предизвика бурни реакции во опозицијата, меѓу студентите и кај дел од правната јавност. Критичарите предупредуваат дека ваквиот правец на постапката може да изгледа како обид да се заплашат граѓани, сведоци, активисти и јавни личности што зборувале за спорниот инцидент.

Настанот од 15 март останува една од најчувствителните точки во српската политичка криза. За време на големиот студентски протест во Белград, во моментот на тишина за жртвите од падот на настрешницата во Нови Сад, дел од насобраните граѓани опишаа силен и необичен звук, по што масата се раздвоила и настанала паника. Подоцна се појавија обвинувања дека било употребено звучно оружје, што српските власти постојано го негираат.

Меѓународните медиуми и организации исто така го следеа случајот. Дел од експертите оценија дека снимките и сведоштвата не даваат конечен доказ, но отвораат сериозни прашања. Европската Унија побара кредибилна и транспарентна истрага, без политички притисок и со почитување на основните права, особено слободата на собирање и изразување.

Токму затоа изјавата на Тадиќ има поголема тежина од обична политичка реакција. Тој го врти фокусот од прашањето дали граѓаните смееле да зборуваат за „звучниот топ“, кон прашањето дали државата сака да ја утврди вистината или да ги стави под притисок тие што ја бараат.

Србија веќе месеци живее во политичка криза што почна по трагедијата во Нови Сад и се прошири во масовни студентски и граѓански протести. Во таква атмосфера, секој нов потег на обвинителството околу „звучниот топ“ не се чита само како правна постапка, туку како дел од поширока битка за доверба во институциите