Skip to content
САД извршија нови воздушни удари врз Иран, а Техеран возврати со напади врз цели во Кувајт и Бахреин, во нова ескалација што го става Персискиот Залив пред најсериозен безбедносен ризик по кревкото примирје меѓу Вашингтон и Техеран.
Американската Централна команда соопшти дека ударите биле насочени кон намалување на способноста на Иран да ја загрозува слободата на пловидба низ Ормускиот теснец. Според американската страна, нападите се одговор на претходните удари врз комерцијални бродови што минувале низ еден од најважните светски енергетски коридори.
Reuters јавува дека американските удари погодиле повеќе ирански крајбрежни градови и инфраструктурни точки на југот на земјата, меѓу кои Бандар Абас, Конарак и Чабахар. AP објави дека Централната команда на САД соопштила за околу 90 погодени цели, вклучително воени позиции, ракетни лансери и инфраструктура поврзана со иранските капацитети за дејствување во регионот.
Иран одговори со ракетни и дронски напади врз цели во земји од Персискиот Залив каде има американско воено присуство. Според меѓународните агенции, Кувајт активирал системи за пресретнување ракети и дронови, а во Бахреин се слушнале сирени. AP и Anadolu јавуваат дека во иранските тврдења за нападите се споменува и Катар, каде привремено бил подигнат безбедносниот степен.
Засега нема јасна и потврдена слика за штетите во земјите од Заливот. Иранската страна тврди дека гаѓала американска воена инфраструктура, додека дел од државите во регионот ги активирале противвоздушните системи и безбедносните процедури. Кувајт, Бахреин и Катар се особено чувствителни точки бидејќи се дел од безбедносната мрежа на САД во Персискиот Залив.
Ескалацијата доаѓа откако американскиот претседател Доналд Трамп оцени дека привременото примирје со Иран е фактички завршено. Тој порача дека ударите се одмазда за нападите врз бродовите и предупреди дека нови ирански напади ќе предизвикаат уште посилен одговор од САД.
Ормускиот теснец е централната точка на кризата. Низ овој морски премин, пред војната, минуваше околу една петтина од глобалните испораки на нафта и течен природен гас. Секое нарушување на пловидбата таму веднаш се пренесува врз енергетските пазари, транспортот и глобалната економска стабилност.
Пазарите веќе реагираа. Reuters објави дека цената на Brent се искачила над 79 долари за барел, а американската WTI нафта над 74 долари, по новите американски удари и по растот на ризикот за пловидбата низ Ормускиот теснец. Морските власти, според агенциските извештаи, го подигнале нивото на закана за бродови што минуваат низ регионот.
Новата размена на напади ја доведува во прашање дипломатската рамка што требаше да води кон трајно смирување. Наместо стабилизација, Персискиот Залив повторно влегува во циклус во кој секој напад врз брод, база или инфраструктура може да предизвика поширок воен одговор.
За регионот, ова е директна безбедносна закана. За светската економија, тоа е ризик за енергетските цени и синџирите на снабдување. За дипломатијата, тоа е удар врз обидите да се задржи конфликтот под контрола пред да прерасне во поширока војна околу Ормускиот теснец
