Skip to content
Новиот закон овозможува целосна или делумна предвремена отплата без дополнителни трошоци, а граѓанинот има право да му бидат намалени трошоците за преостанатиот период. Сепак, старите договори не преминуваат автоматски под новите правила.
Граѓаните што купуваат автомобил преку финансиски лизинг добиваат право што може значително да ја намали конечната цена на возилото. Доколку обезбедат пари порано од предвиденото, тие ќе можат целосно или делумно да ги отплатат преостанатите обврски, без казна, пенал или друг дополнителен трошок за предвремено затворање на договорот.
Клучната промена е што лизинг-компанијата не треба само да ја прими предвремената уплата. Корисникот има право и на намалување на вкупните трошоци што се однесуваат на преостанатиот период од договорот.
Тоа значи дека граѓанинот не треба да ги плати сите идни трошоци како договорот да продолжил до последната планирана рата.
Што практично значи новото право?
Доколку ви остануваат уште две или три години од отплатата, а во меѓувреме сте заштедиле пари, сте продале друг имот или сте добиле поповолна можност за финансирање, ќе можете да побарате предвремено затворање на лизингот.
Предвремената отплата може да биде:
целосна, кога одеднаш ги подмирувате сите преостанати обврски, или делумна, кога уплаќате поголем износ и го намалувате остатокот од долгот.
Во двата случаи отплатата се врши според амортизацискиот план, но без дополнителен надоместок само затоа што сте решиле порано да го вратите долгот.
Најважно за домашниот буџет е правото на намалување на преостанатите вкупни трошоци. Колку порано се врши отплатата, толку поголем може да биде делот од идните трошоци што повеќе нема да треба да се плати.
Предвремената отплата, сепак, не значи бришење на преостанатата главнина. Граѓанинот и натаму мора да го плати реалниот остаток од обврската, но не треба да биде оптоварен со трошоци поврзани со период во кој лизингот веќе нема да трае.
Побарајте писмена пресметка пред да уплатите
Пред да донесе одлука, корисникот треба писмено да побара од лизинг-компанијата точна пресметка на преостанатата обврска.
Во документот треба јасно да бидат одвоени:
преостанатата главнина, доспеаните неплатени рати, евентуалната затезна камата, трошоците што остануваат за плаќање и износот за кој се намалуваат вкупните трошоци поради предвремената отплата.
При делумна отплата треба да се побара и нов амортизациски план. Од него граѓанинот ќе може да види дали ќе се намали месечната рата, ќе се скрати периодот на отплата или ќе се применат двете промени во согласност со договорот.
Усно соопштен износ не е доволен. Секоја пресметка треба да биде доставена писмено или во електронска форма, за корисникот да може да провери како е добиена конечната сума.
Договорот повеќе не смее да крие трошоци
Новиот Закон за финансиски лизинг воведува и построги правила за содржината на договорите. Целта е граѓанинот уште пред потпишувањето да знае колку навистина ќе го чини автомобилот и кои обврски ги презема.
Договорот задолжително треба јасно да го утврди предметот на лизингот и неговата вредност, износот на аконтацијата или учеството, времетраењето на договорот, бројот и висината на ратите и датумите на нивното доспевање.
Во него мора да бидат наведени и вкупниот износ што ќе го плати корисникот, сите надоместоци поврзани со лизингот, условите за користење на возилото, обврските за осигурување, начинот на раскинување на договорот и постапката за решавање евентуални спорови.
Практично, граѓанинот треба да може од договорот да утврди:
- колку чини возилото;
- колку плаќа однапред;
- колку изнесува секоја рата;
- колку ќе плати вкупно;
- кои дополнителни надоместоци постојат;
- кој ги плаќа регистрацијата, осигурувањето и другите трошоци;
- што се случува при доцнење со рата;
- под кои услови може предвреме да го отплати лизингот;
- кога и како возилото преминува во негова сопственост.
Договорите ќе може да се склучуваат и електронски доколку се исполнети законските услови за електронски документи, идентификација, заштита на личните податоци и спречување перење пари.
Важна граница за оние што веќе плаќаат лизинг
Новото право не треба автоматски да се толкува како можност секој постоен договор веднаш да биде затворен без дополнителни трошоци.
За договорите склучени пред влегувањето во сила на новиот закон продолжуваат да важат правилата што важеле во моментот на нивното потпишување. Тоа значи дека граѓаните што веќе имаат автомобил на лизинг прво треба да го проверат својот договор и условите за предвремена отплата.
Постојните лизинг-компании добиваат рок од три месеци да ги усогласат договорите и работењето со новите правила за содржината на договорите и предвремената отплата.
Затоа, најголемата непосредна заштита ја добиваат граѓаните што допрва ќе склучуваат договор за финансиски лизинг. Оние со постоечки договор може да побараат понуда за предвремена отплата, но не треба однапред да претпостават дека компанијата е должна да ги примени новите правила ретроактивно.
Проверете ја и сопственоста на автомобилот
Кај финансискиот лизинг, лизинг-компанијата останува сопственик на автомобилот додека трае договорот, а граѓанинот е негов корисник. Поради тоа, отплатата на последната обврска не треба да остане единствениот чекор.
По целосната отплата треба да се побара потврда дека сите обврски се затворени, документите потребни за пренос на сопственоста и бришење на евентуалните ограничувања поврзани со возилото.
Новиот закон дополнително забранува лизинг-компанијата да го користи автомобилот како залог без претходна писмена согласност од корисникот. Таквата согласност мора да биде дадена пред нотар, во посебна изјава одвоена од договорот и општите услови.
За граѓаните, суштината на промената е едноставна: пораното плаќање повеќе не треба да се казнува. Оној што може порано да ја затвори обврската треба да плати помалку, а не дополнително да биде оптоварен затоа што финансиски постапил одговорно.
