Мацут ненајавено во Охрид, со Мицкоски разговараше за пруга, гас и нафта

Српскиот премиер Ѓуро Мацут во петокот ненајавено допатува во Охрид, каде што оствари тет-а-тет средба и работен ручек со премиерот Христијан Мицкоски. Средбата претходно не беше наведена во јавно објавените агенди, а македонската јавност за неа дозна откако Мицкоски објави информација на социјалните мрежи.

Мацут на охридскиот аеродром го пречекал министерот за надворешни работи и надворешна трговија Тимчо Муцунски. Српскиот премиер не пристигнал сам, туку со тројца членови на неговата влада – министерката за рударство и енергетика Дубравка Ѓедовиќ Хандановиќ, министерката за градежништво, сообраќај и инфраструктура Александра Софронијевиќ и министерот за земјоделство, шумарство и водостопанство Драган Гламочиќ.

Составот на српската делегација покажува дека средбата не била само протоколарна. Во разговорите биле опфатени конкретни прашања од транспортот, енергетиката, земјоделството и трговската размена, иако по средбата не беа објавени потпишани договори, утврдени рокови или финансиски конструкции за најавените проекти.

Мицкоски соопшти дека со Мацут разговарале за актуелните регионални предизвици, економските односи, инфраструктурното поврзување и можностите за продлабочување на билатералната соработка.

„Во отворен и конструктивен разговор разменивме мислења за актуелните регионални предизвици, можностите за продлабочување на билатералната соработка, економските односи, инфраструктурното поврзување и заедничките иницијативи што ќе придонесат за поголем развој и просперитет на двете држави“, објави Мицкоски.

Според македонскиот премиер, на средбата била потврдена определбата на двете влади за унапредување на односите врз основа на меѓусебна почит, добрососедска соработка и заеднички интерес за стабилен и економски поврзан регион. Во неговата објава, сепак, не беа наведени повеќе оперативни детали за проектите за кои се разговарало.

Подетално соопштение објави Владата на Србија. Според Белград, една од главните теми била модернизацијата на железничкиот коридор што ги поврзува Србија, Македонија и Грција. Целта е да се забрза превозот на патници и стока и да се зголеми конкурентноста на економиите долж овој регионален правец.

Железничкото поврзување меѓу Македонија и Србија е дел од Коридорот 10. Во тек е и проект за заеднички железнички граничен премин кај Табановце, кој треба да ги обедини македонските и српските гранични, царински, инспекциски и железнички служби во еден комплекс и да го намали времето на задржување на патничките и товарните возови.

На средбата бил разгледан и проектот за гасен интерконектор меѓу Македонија и Србија. Македонската страна претходно ја подготви инфраструктурната документација за правецот Клечовце – Сопот – граница со Србија, а проектот треба да овозможи дополнително регионално поврзување и пристап до различни извори на природен гас.

Пошироката регионална гасификација има цел Македонија да добие пристап до гас преку Трансјадранскиот гасовод и терминалите за течен природен гас во Грција, со можност дел од капацитетите во иднина да продолжат кон Србија. Со тоа би се намалила зависноста од една рута и еден доминантен извор на снабдување.

Мацут соопшти дека со Мицкоски разговарале и за проширување на соработката во нафтената инфраструктура. Не беше прецизирано дали станува збор за нов нафтоводен проект, користење постојни капацитети, складирање нафтени деривати или заеднички механизми за снабдување во услови на енергетска криза.

Во земјоделството, српската страна побарала отстранување на административните пречки што го забавуваат прометот на земјоделски и прехранбени производи. Разговарано било и за подобра соработка меѓу производителите и создавање услови за поголема трговска размена.

Дополнителна тема бил авионскиот сообраќај. Мацут оценил дека редовните летови меѓу Белград и Охрид се основа за зајакнување на туристичката, деловната и вкупната соработка меѓу двете земји.

Српскиот премиер изјави дека неговата земја ја гледа Македонија како сигурен партнер и пријател и дека односите треба да се развиваат преку редовен политички дијалог и конкретни проекти.

„Соработката меѓу двете земји и во иднина ќе се темели на редовен политички дијалог, меѓусебна доверба и реализација на конкретни заеднички проекти што носат непосредна корист за граѓаните“, соопшти Мацут по средбата.

Посетата на Охрид се случи два дена откако Владата на Мацут го преживеа гласањето за недоверба во српското Собрание. За недоверба гласале 40 пратеници, 135 биле против, а еден пратеник бил воздржан.

Овој политички контекст не беше наведен како тема на средбата со Мицкоски. Во официјалното соопштение на српската влада фокусот е ставен врз регионалната стабилност, економските врски и инфраструктурните и енергетските проекти.

По тет-а-тет разговорот бил одржан и работен ручек на делегациите. Ниту македонската ниту српската страна не објавија заедничка декларација, нов договор или календар според кој треба да се реализираат железничките, гасните и нафтените проекти.