Skip to content
Претстојните парламентарни избори во Србија, најавени за 25 октомври, ќе се одржат во значително полоши услови во споредба со оние од декември 2023 година, и покрај неодамнешните законски измени, соопшти денеска организацијата „Транспарентност Србија“. Од организацијата нагласуваат дека кај клучните препораки на ОБСЕ/ОДИХР нема никаков обид за суштински промени, ниту во законските прописи, ниту во секојдневното постапување на државните органи и јавните функционери.
Најголемото нарушување на изборниот амбиент се лоцира во директниот притисок врз гласачите преку масовна финансиска поддршка пред гласањето. Преку последниот ребаланс на државниот буџет, власта предвидела речиси една милијарда евра за распределба кон различни категории граѓани, што претставува повеќе од двојно зголемување во споредба со 2023 година кога за истата намена беа потрошени околу 430 милиони евра.
Ваквата директна распределба на јавни пари, според наодите, служи исклучиво за придобивање политичка поддршка и создава длабока нееднаквост на политичката сцена, ставајќи ги институциите во служба на партијата на власт. Измените на Законот за спречување на корупцијата, според набљудувачите, нема да понудат никаква вистинска заштита од злоупотреба на јавните ресурси и од агресивната функционерска кампања што веќе зема замав.
Иако формално за првпат е поставен законски лимит за финансирање на изборната кампања, тој е одреден на апсурдно високо ниво од дури шест милиони евра по листа за парламентарните избори. Овој износ е двојно повисок од законските ограничувања во државите со слична големина во регионот, со што практично се легализира неконтролираното трошење на огромни финансиски средства од страна на најмоќните политички субјекти.
„И законите да се совршени, тоа вреди многу малку кога Агенцијата за спречување на корупцијата и јавните обвинителства не постапуваат проактивно, не ги утврдуваат фактите ниту по пријави и изрекуваат само опомени наместо да покренат казнени постапки“ велат од организацијата.
Дополнителен системски проблем останува отсуството на построги и прецизни казни за прекршување на правилата за финансирање на политичките субјекти. Без функционална контрола и без правосудни институции кои санкционираат злоупотреби, претстојниот изборен процес на 25 октомври носи ризик од натамошно продлабочување на политичката криза.
