Skip to content
Настаните во Белград по смртта на Ратко Младиќ предизвикаа остри реакции од повеќето германски партии, кои ја критикуваат српската влада за нејзиниот став кон осудениот воен злосторник. Исклучок е десничарската Алтернатива за Германија (AfD), која покажува разбирање за потезите на Белград. Антон Хофрајтер, претставник на Зелените и претседател на Комитетот за прашања на ЕУ во Бундестагот, смета дека ова е глорификација на воен злосторник што ја покажува силата на историскиот ревизионизам во системот на Вучиќ, пишува Дојче Веле.
Хофрајтер: Нема средства од ЕУ за оние кои ги слават злосторниците
Според Хофрајтер, транспортот на телото на Младиќ со авион организиран од владата и учеството на министрите на комеморацијата откриваат како српската влада го претвора осудениот воен злосторник одговорен за геноцидот во Сребреница во национален херој.
Однесувањето на српската влада е јасна порака до Европа дека земјата под Вучиќ се оддалечила од европскиот курс. „Кој ги величи воените злосторници се иселува од европскиот систем на вредности и нема место во Европската Унија“, одговори Хофрајтер на прашањето на ДВ.
Тој, исто така, ја критикуваше германската христијанско-социјалдемократска влада за недостатокот на отворена критика кон властите во Белград и ги поддржа јасните критики што доаѓаат од Брисел, вклучително и откажувањето на патувањето на комесарката за проширување Марта Кос во Србија.
„Уште позабунувачка е воздржаноста на федералната влада, која досега го остава однесувањето на српската влада без коментар. Секој што молчи за воените злосторства нанесува сериозна штета на меѓународното право. Очекувам федералната влада јасно да ѝ стави до знаење на српската влада дека нејзиното однесување нема да остане без последици.“ „Кој и да ги слави воените злосторници, не може истовремено да собира европски средства“, заклучи Хофритер.
„Жал ми е за оние што страдаат од таков наратив во Србија“
Кога ДВ ги праша да ги коментираат настаните во Белград, политичарите од владејачката Христијанско-демократска унија (ЦДУ), кои вообичаено се занимаваат со оваа област, одбија да одговорат или не реагираа.
Претседателката на парламентарната група на Германија и Југоисточна Европа и претставничка на помалиот партнер на Фридрих Мерц во владата, Социјалдемократската партија на Германија (СПД), Јасмина Хостерт, по потекло од Босна и Херцеговина, остро ги критикуваше настаните во Белград и учеството на неколку министри од српската влада на церемонијата.
„Државниот погреб за „месарот од Сребреница“ не само што е целосно неприфатлив, туку за жал покажува и колку е далеку Србија од соочување со злосторствата и од Европската Унија… Како член на Бундестагот и член на Комисијата за прашања на ЕУ, го гледам ова однесување на српската влада како многу голем чекор назад и пречка за приближување кон ЕУ“, заклучи Хостерт.
Претставникот на социјалдемократите целосно ги поддржа критиките изразени од раководството на Европската Унија во врска со настаните во Белград. Во исто време, таа изрази солидарност со сите оние во Србија кои не го делат официјалниот наратив. „Жал ми е што поради ова, оние кои во Србија се залагаат за разјаснување на вистината и пристап кон ЕУ и кои ја критикуваат владата страдаат први“, заклучи Хостерт.
Разбирањето на АфД за Белград
Исклучок во односот кон Србија повторно е претставен од крајно десничарската партија Алтернатива за Германија (АфД). Саша Ленсинг, член на оваа партија во парламентарната група на Германија и Југоисточна Европа, не го доведува во прашање тоа што српските власти ги почитувале одлуките на Хашкиот трибунал.
„Србија со тоа (со апсењето и екстрадицијата на Младиќ во Хашкиот трибунал, оп. а.) конечно ги исполни своите меѓународни обврски за соработка со Трибуналот.“ И поради тоа, не гледам причина денешната дискусија да се претвори во фундаментално преиспитување на ставот на Србија кон одлуките на меѓународниот трибунал“, рече Ленсинг на прашањето на ДВ.
Тој верува дека различното перцепирање на ликот и постапките на Ратко Младиќ во српското општество покажува колку длабоки се историските конфликти и различните култури на сеќавање.
„Во исто време, верувам дека во Германија треба да ги гледаме овие различни историски искуства со потребната чувствителност. Херојизирањето на осудените воени злосторници, според мене, не придонесува за помирување. Сепак, исто така, генералните осуди на Србија или на српското население не би помогнале“, заклучува Ленсинг.
Тој рече дека за време на разговорите и состаноците во Босна и Херцеговина добил впечаток дека „од сите страни постои голем интерес за мир, стабилност и добра иднина за регионот“.
„Затоа очекувам разумна и избалансирана реакција од федералната влада. Треба да ги почитува страдањата на жртвите и конечните пресуди на меѓународните судови, а во исто време да внимава да не ги влоши постојните тензии во регионот“, заклучи политичарот од AfD.
Во врска со откажувањето на поддршката за Србија на патот кон полноправно членство во ЕУ, претставникот на AfD го повторува ставот на неговата партија, која во принцип го отфрла проширувањето на ЕУ.
Овој благ став, кој е исклучок кога се зборува за парламентарните партии во Германија, не е нов. На дискусијата минатата година во Бундестагот, по повод 30-годишнината од Сребреница, единствениот исклучок во квалификацијата на злосторствата во Сребреница како геноцид беше AfD. Пратеникот Александар Волф ја оспори квалификацијата за геноцид, тврдејќи дека „Србите ги застрелаа мажите таму, а жените и децата ги поштедија во принцип“, и дека културата на сеќавање наметната однадвор не помага во смирувањето на тензиите во Босна и Херцеговина.
Нема да има блокада на преговорите бидејќи практично ги нема
Ади Ќеримагиќ, виш аналитичар во берлинскиот тинк-тенк Европска иницијатива за стабилност (ESI), го критикува пред сè она што Европската комисија го очекуваше од Србија во пресрет на самиот погреб.
„Овие очекувања брзо беа сведени на едно нешто: дека нема формална, правна или административна одлука од страна на државата Србија да му даде државен погреб на Младиќ. Комисијата не само што го прифати тој факт како доволен, туку го претстави и за време на прес-конференцијата во понеделник како успех на сопствената лост на влијание. Но, на погребот се покажа дека државата навистина учествувала во погребот“, вели Ќеримагиќ во интервју за DW.
Но, тој верува дека ова нема многу да промени во ставот на Берлин и Брисел кон напредокот на Србија кон Европската Унија. Но, не затоа што нема волја за тоа, туку затоа што тој напредок веќе долго време го нема. Од 2021 година, Србија не отворила ниту еден кластер во преговорите со Европската Унија.
„Иако Комисијата препорачува отворање на Кластер 3, земјите-членки го блокираат од неколку причини: едната е поради недоследноста на српската надворешна политика, првенствено кон Русија и војната во Украина; другата е поради состојбата на владеењето на правото и нападите врз демонстрантите и организациите на граѓанското општество; а повремено и поради ситуацијата на северот од Косово. Не би ме изненадило ако некои сега го додадат на таа листа сè што следеше по погребот на Младиќ“, заклучува Ќеримагиќ.
