Skip to content
На само девет километри од Штип, во подножјето на Плачковица, постои место за кое голем дел од Македонија речиси и не слушнал. Кањон постар од 30 милиони години. Нема големо езеро, туристички комплекс или познато излетничко место. Наместо тоа, меѓу карпите тече мала река која со илјадници години го сечела каменот и создала еден од најнеобичните мали кањони во земјата.
Се вика Камник и е една од оние викенд-дестинации што покажуваат колку непознати места сè уште има во Македонија.
Кањонот се наоѓа во северозападното подножје на Плачковица, во Општина Карбинци, околу пет километри југоисточно од селото Радање. Низ него тече Кошевска Река, која локалното население ја нарекува и Шаплак, а само околу 300 метри по излезот од кањонот се влева во Радањска Река.
Камник не е огромен кањон. Долг е околу 1,5 километри, а неговите страни се издигнуваат од десетина до околу 50 метри. Но токму неговата компактност го прави впечатлив. На мал простор се менуваат тесни карпести премини, вертикални отсечоци, брзаци, мали водопади и природни базени создадени од реката.
На неколку места водата создала водопади високи до околу пет метри, а под нив се оформиле кружни вдлабнатини во карпата, познати како џиновски лонци. Тие настануваат кога водата со камчиња и песок со години кружно ја длаби карпата, создавајќи природни базени.
Но најинтересната приказна за Камник е запишана во самите карпи.
Кањонот е всечен по раседна линија меѓу гнајсеви и многу поцврсти амфиболити. Дел од карпите во горните делови се проценуваат на околу 300 до 350 милиони години, додека на локалитетот има и многу помлади конгломерати и песочници стари околу 30 до 35 милиони години. Проценките се дека денешната форма на кањонот ја создавала Кошевска Река во последните 30.000 до 50.000 години.
Со други зборови, на прошетка од само километар и половина буквално може да се видат различни поглавја од геолошката историја на Македонија.
Токму поради тоа Камник е вклучен и меѓу издвоените локалитети со значајно геонаследство во државните студии за геодиверзитет. Стручњаците го издвојуваат како интересен пример за речна ерозија и всекување во различни карпести маси, а постојат и оценки дека заслужува поголема научна валоризација и соодветен степен на заштита.
Како се стигнува?
Најлесниот пристап е преку селото Радање, до кое води асфалтен пат. Од селото се продолжува по земјен пат низ долината на Радањска Река во правец кон Голем Габер. По околу четири до пет километри се стигнува во близина на вливот на Кошевска во Радањска Река, а од таму до почетокот на Камник има уште околу 300 метри.
За оние со обичен автомобил најсигурна варијанта е дел од земјениот пат да се остави за пешачење, особено ако претходно имало дожд. Теренско возило може значително да го скрати пристапот.
Низ Камник се опишуваат две главни варијанти за движење. Потешката оди непосредно покрај Кошевска Река и на одредени места бара преминување преку водата и движење по карпи. Полесната се движи триесетина до четириесет метри над дното на кањонот.
И токму тука треба да се внимава.
Кошевска Река во сув период може да изгледа како мирно и мало поточе, но по посилни врнежи нејзиниот карактер целосно се менува. Поради тесното корито водостојот може брзо да порасне и реката да стане силен пороен тек. Карпите дополнително стануваат многу лизгави. Планинарските извори препорачуваат посетата да биде по најмалку два до три суви дена.
Затоа Камник не треба да се третира како обична прошетка во градски парк. Потребни се стабилни обувки, вода, наполнет телефон и доволно дневна светлина, а за прва посета е подобро движење во друштво.
Најубав период е пролетта.
Тогаш Кошевска Река има повеќе вода, водопадите се поизразени, а зеленилото создава силен контраст со сивите и црвеникави карпи. Кањонот може да се посетува и во други периоди од годината, но треба да се избегнуваат денови со силни врнежи, снег или замрзнати карпи.
И покрај природната вредност, Камник сè уште не е класично туристички уредена дестинација. Нема масовен туризам, големи угостителски објекти или инфраструктура каква што има на најпознатите излетнички места.
И можеби токму во тоа е неговата привлечност.
Камник не е место каде што се оди поради кафе со поглед или фотографија покрај пат. Треба да се побара, да се пешачи до него и да се навлезе меѓу карпите за да се види што создала една мала река во текот на илјадници години.
За викенд без гужва, со малку пешачење и многу поинаква Македонија од онаа што ја гледаме покрај главните патишта, Камник е едно од местата што заслужуваат да се најдат на списокот.
И можеби најдобриот опис за него е едноставен – мал кањон со многу поголема приказна.
